Mjegulla mendore në menopauzë: Si ta dalloni nga problemet serioze

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

06/04/2026 21:34

Gjatë periudhës së menopauzës, shumë gra përjetojnë atë që shpesh quhet “mjegull mendore” – vështirësi në përqendrim, mendim më të ngadalshëm dhe harresë.

Studimet tregojnë se rreth 3 në 5 gra në moshë të mesme kanë vështirësi në kujtimin e fjalëve apo numrave, përdorin më shpesh lista dhe kujtues, apo harrojnë pse po bënin një veprim.

Shkaku kryesor është rënia e nivelit të estrogjenit. Ky hormon ndikon në serotoninën dhe dopaminën – substanca në tru që rregullojnë humorin dhe funksionet njohëse si kujtesa dhe përqendrimi.

Kjo mjegull mendore është e zakonshme gjatë perimenopauzës, edhe kur gjumi është i mjaftueshëm. Edhe pse mund të jetë shqetësuese, zakonisht është e përkohshme dhe përmirësohet pas përfundimit të ciklit menstrual.

Roli i gjumit dhe lodhjes

Problemet bëhen më të theksuara kur gjumi është i dobët. Shumë gra gjatë kësaj periudhe kanë vështirësi për të fjetur, zgjohen shpesh dhe nuk ndihen të çlodhura.

Pagjumësia lidhet drejtpërdrejt me uljen e funksionit njohës dhe shpesh vazhdon edhe pas menopauzës. Në fakt, gratë pas menopauzës kanë shkallë më të lartë pagjumësie krahasuar me burrat apo gratë më të reja.

Cilësia e gjumit duket më e rëndësishme sesa numri i orëve. Djersitjet gjatë natës, për shembull, mund të përkeqësojnë performancën mendore. Trajtimi i tyre – përmes terapisë hormonale ose alternativave të tjera – mund të përmirësojë gjumin dhe funksionin e trurit.

Mjegull mendore apo ADHD?

Simptoma si shpërqendrimi, çrregullimi në organizim dhe vështirësia për t’u fokusuar mund të lidhen edhe me ADHD (çrregullimi i deficitit të vëmendjes dhe hiperaktivitetit).

Megjithëse kërkimet janë të kufizuara, shumë gra raportojnë përkeqësim të simptomave të ADHD gjatë menopauzës, madje disa diagnostikohen për herë të parë në këtë periudhë.

Ndryshimet hormonale mund të ndikojnë në përkeqësimin e këtyre simptomave, dhe gratë me ADHD mund të jenë më të ndjeshme ndaj çrregullimeve të humorit gjatë kësaj faze.

Nëse përjetoni këto vështirësi, është e rëndësishme të konsultoheni me mjekun.

Mjegull mendore apo demencë e hershme?

Rreth 70% e grave gjatë perimenopauzës raportojnë probleme me kujtesën. Kjo mund të shkaktojë ankth, sidomos nëse ekziston histori familjare e demencës.

Megjithatë, është e rëndësishme të dalloni mes ndryshimeve normale hormonale dhe shenjave të mundshme të një problemi më serioz.

Nëse keni shqetësime, mbani shënim ndryshimet në kujtesë dhe mendim përpara se të konsultoheni me mjekun. Shkaqe të tjera si ankthi, depresioni, stresi, mungesa e gjumit, problemet me tiroiden apo mungesa e vitaminës B12 mund të ndikojnë gjithashtu.

Si të mbroni shëndetin e trurit

Për shëndet afatgjatë të trurit, është e rëndësishme të menaxhoni sëmundjet kronike si diabeti dhe tensioni i lartë. Faktorë si kolesteroli i lartë, dhjami abdominal dhe problemet kardiovaskulare në moshë të mesme lidhen me rritjen e rrezikut për demencë më vonë.

Gjithashtu, kontrolli i dëgjimit është i rëndësishëm, pasi dëgjimi i dobët mund të ndikojë në funksionin njohës për shkak të mungesës së stimulimit të trurit.

Nëse përjashtohen shkaqet fizike, mjeku mund t’ju rekomandojë konsultë me specialistë të tjerë, si psikolog apo neurolog.

Në shumicën e rasteve, “mjegulla mendore” gjatë menopauzës është e përkohshme – por vëmendja dhe kujdesi ndaj simptomave mbeten thelbësore për të ruajtur shëndetin mendor. /GazetaExpress/