Bach: Muzika që nuk vdes kurrë

Arte

Gazeta Express

01/04/2026 19:42

Muzika e Johann Sebastian Bach vazhdon të dominojë skenat klasike edhe pas më shumë se tre shekujsh nga lindja e tij. Sidomos gjatë periudhës së Pashkëve, veprat e tij dëgjohen kudo – nga koncertet në qytete si Londra e Leipzig, deri te klasifikimet muzikore dhe platformat moderne.

Por çfarë e bën muzikën e Bach kaq të qëndrueshme dhe të “pashkatërrueshme”?

Disa e kanë përshkruar atë në mënyra të pazakonta: si “muzikë zombie” apo edhe si një “makineri bluarëse”. Këto metafora i referohen fuqisë së saj të jashtëzakonshme emocionale dhe strukturës së saj intensive. Për shembull, kori hapës i veprës St John Passion është një shpërthim i ndjenjave njerëzore – me ritme të forta, tensione harmonike dhe një dramë që përshkon çdo notë.

Megjithatë, muzika e Bach nuk është vetëm errësirë dhe dramë. Ajo përçon edhe shpresë, jetë dhe një dimension shpirtëror të thellë. Pikërisht kjo e bën atë “të pavdekshme” – një muzikë që mbijeton çdo kohë, çdo interpretim dhe çdo transformim.

Kjo qëndrueshmëri vërehet në mënyrën se si veprat e tij përshtaten në forma të ndryshme: nga interpretimet klasike në piano moderne, te versionet për instrumente të pazakonta si mandolina, apo edhe në përdorimin e tyre në filma.

Muzika e Bach ka gjetur vend edhe në kinema, në kontraste të forta: nga skenat shpirtërore në filmin The Gospel According to St Matthew deri te përdorimi i saj nga personazhi i frikshëm Hannibal Lecter në The Silence of the Lambs. Ajo mund të jetë njëkohësisht qetësuese dhe tronditëse – dhe funksionon në të dyja rastet.

Edhe çdo interpretim i ri është, në një farë mënyre, një rishpikje. Bach nuk e njohu pianon moderne, ndaj çdo pianist që luan veprat e tij sot krijon një version të ri të tyre. Pianistë si Víkingur Ólafsson e përshkruajnë interpretimin e Bach si një përvojë pothuajse shpirtërore, që ndryshon çdo herë.

Po ashtu, muzikantë si Chris Thile e sjellin Bach në kontekste të reja – duke luajtur veprat e tij në ambiente të hapura, mes zhurmave të qytetit, duke e bërë muzikën pjesë të jetës së përditshme.

Në fund, forca e muzikës së Bach qëndron në aftësinë e saj për të mbijetuar dhe për t’u përshtatur. Ajo nuk i përket vetëm së kaluarës – ajo vazhdon të jetojë, të transformohet dhe të frymëzojë, duke mbetur gjithmonë aktuale. /GazetaExpress/