“Më mbipeshë, por i shëndetshëm”? Një mit apo e vërtetë

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

20/03/2026 20:21

Ideja se një person mund të jetë “i shëndoshë, por i shëndetshëm” duket se nuk qëndron, sipas një studimi të madh që përfshiu mbi 150,000 britanikë.

Studiuesit zbuluan se të rriturit obezë, edhe pa probleme të dukshme metabolike – si tension i lartë, diabet apo kolesterol i lartë – kanë sërish rrezik dukshëm më të lartë për të zhvilluar sëmundje të zemrës, mëlçisë dhe veshkave krahasuar me personat me peshë normale.

Këto rezultate sfidojnë bindjen e përhapur se mbipesha mund të jetë e padëmshme nëse shoqërohet me “shëndet metabolik”, duke sugjeruar se vetë yndyra e tepërt në trup është e mjaftueshme për të rritur rrezikun afatgjatë të sëmundjeve.

Studimi, i udhëhequr nga ekspertë të Imperial College London, analizoi të dhënat e më shumë se 157,000 pjesëmarrësve nga UK Biobank dhe i ndoqi ata për një mesatare prej 12.6 vitesh.

Pjesëmarrësit u ndanë sipas indeksit të masës trupore (BMI) dhe pranisë së çrregullimeve metabolike. Kjo u mundësoi studiuesve të krahasojnë individët “metabolikisht të shëndetshëm” me ata që tashmë kishin shenja të problemeve shëndetësore.

Mosha mesatare e pjesëmarrësve ishte 56.5 vjeç. Rreth një e katërta e tyre klasifikoheshin si obezë dhe më shumë se dy të tretat kishin të paktën një problem metabolik.

Rezultatet treguan se edhe pa asnjë shenjë paralajmëruese, obeziteti mbart rreziqe të konsiderueshme:

Burrat obezë pa probleme metabolike kishin:

46% më shumë gjasa për sëmundje të zemrës

63% më shumë gjasa për insuficiencë kardiake

më shumë se dyfish rrezik për mëlçi yndyrore

Gratë në të njëjtën kategori kishin:

34% më shumë gjasa për sëmundje të zemrës

69% më shumë gjasa për insuficiencë kardiake

mbi katërfish rrezik për mëlçi yndyrore

Kur shfaqeshin edhe çrregullime metabolike, rreziku rritej ndjeshëm. Burrat obezë me probleme si diabeti apo tensioni i lartë kishin mbi dyfish rrezik për sëmundje kardiovaskulare dhe pothuajse trefish rrezik për dështim të zemrës. Ndërsa tek gratë, rreziku për insuficiencë kardiake rritej gati katër herë dhe për mëlçi yndyrore mbi tetë herë.

Në përgjithësi, studiuesit përfunduan se obeziteti – edhe pa probleme të tjera metabolike – nuk është një gjendje e padëmshme dhe lidhet me një gamë të gjerë pasojash serioze për shëndetin.

Studimi thekson rëndësinë e ndërhyrjes së hershme, përpara se të shfaqen problemet metabolike, për të ulur rreziqet afatgjata.

Ndërkohë, nivelet e obezitetit vazhdojnë të rriten. Në Mbretërinë e Bashkuar, pothuajse dy të tretat e të rriturve janë mbipeshë, ndërsa më shumë se një e katërta janë obezë – rreth 14 milionë njerëz.

Obeziteti tashmë lidhet me sëmundje serioze si diabeti i tipit 2, sëmundjet e zemrës dhe problemet respiratore, duke i kushtuar sistemit shëndetësor britanik miliarda çdo vit.

Në të njëjtën kohë, ekspertët po vënë gjithnjë e më shumë në pikëpyetje mënyrën si matet obeziteti. Indeksi i masës trupore (BMI) mbetet mjeti më i përdorur, por kritikët thonë se ai nuk merr parasysh shpërndarjen e yndyrës në trup – një faktor kyç për rrezikun real.

Një grup prej 58 specialistësh ndërkombëtarë ka propozuar përdorimin e treguesve shtesë, si perimetri i belit dhe raporti peshë-gjatësi, për të vlerësuar më saktë rrezikun.

Sipas disa analizave, përdorimi i këtyre metodave mund të rrisë numrin e personave të klasifikuar si obezë me afro 60%.

Mesazhi kryesor i studimit është i qartë: edhe kur treguesit tradicionalë duken normalë, pesha e tepërt mbetet një faktor serioz rreziku. Ruajtja e një peshe të shëndetshme mbetet një nga mënyrat më të rëndësishme për të mbrojtur shëndetin e zemrës, mëlçisë dhe veshkave në afat të gjatë. /GazetaExpress/