Zakone të thjeshta, zemër më e shëndetshme

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

19/03/2026 19:50

Personat me tension të lartë të gjakut mund ta ulin ndjeshëm rrezikun për sëmundje të zemrës dhe diabet të tipit 2, madje edhe të jetojnë më gjatë, nëse bëjnë disa ndryshime të thjeshta dhe të shëndetshme në stilin e jetesës, sugjeron një studim i ri.

Tensioni i lartë i gjakut, i njohur edhe si hipertension, prek rreth 14 milionë të rritur në Mbretërinë e Bashkuar, dhe shumë prej tyre nuk e kuptojnë se e kanë deri kur dëmi në organizëm është bërë serioz.

Kjo gjendje ushtron presion shtesë mbi enët e gjakut dhe organet jetike, përfshirë zemrën, trurin, veshkat dhe sytë, duke rritur rrezikun për infarkt, goditje në tru dhe ndërlikime të tjera potencialisht kërcënuese për jetën.

Tani, studiues nga Universiteti i Harvardit në SHBA dhe nga Universiteti i Shkencës dhe Teknologjisë Huazhong në Kinë thonë se ndryshimet e thjeshta në stilin e jetesës mund të sjellin përfitime të mëdha, edhe për pacientët që tashmë marrin ilaçe.

Studimi, i botuar në JAMA Network Open, ndoqi më shumë se 25 mijë të rritur me hipertension për një periudhë deri në 24 vjet.

Gjatë kësaj kohe, u regjistruan 3.300 raste të sëmundjeve kardiovaskulare dhe 2.529 raste të diabetit të tipit 2.

Pjesëmarrësit u vlerësuan me një pikëzim nga zero në pesë, të quajtur “Healthy Lifestyle Score”, bazuar në pesë faktorë: ushqim i shëndetshëm, aktivitet fizik i rregullt, ruajtja e peshës së shëndetshme, konsumimi i moderuar i alkoolit dhe mospirja e duhanit. Çdo zakon i shëndetshëm vlente nga një pikë.

Rezultatet treguan se personat me pikëzimin më të lartë kishin 51 për qind më pak rrezik për sëmundje kardiovaskulare dhe 79 për qind më pak rrezik për diabet të tipit 2, krahasuar me ata që kishin stilin më të dobët të jetesës.

Gjithashtu, u vlerësua se ata mund të jetonin më shumë se tetë vjet më gjatë, duke nisur nga mosha 40-vjeçare, sesa pjesëmarrësit me zakonet më të pafavorshme.

Edhe personat që përmirësuan sjelljen e tyre pasi u diagnostikuan me tension të lartë panë përfitime të dukshme, përfshirë ulje të rrezikut për sëmundje të zemrës dhe diabet, si edhe pothuajse një vit shtesë në jetëgjatësi.

Në të kundërt, ata që i përkeqësuan zakonet pas diagnozës u përballën me rreziqe më të larta dhe vlerësohet se humbën rreth një vit jetë.

Përfitimet u vunë re edhe te personat që merrnin tableta për tensionin, çka sugjeron se ndryshimet në stilin e jetesës mund të funksionojnë së bashku me ilaçet për të mbrojtur zemrën dhe për të ulur rrezikun e sëmundjeve metabolike.

Tensioni i lartë bëhet më i zakonshëm me kalimin e moshës, por pesha e tepërt, duhanpirja, konsumimi i lartë i alkoolit, mungesa e aktivitetit fizik dhe një dietë e pasur me kripë janë të gjithë faktorë që e rrisin rrezikun.

Mendohet se rreth një në dhjetë britanikë të moshës 16 deri në 44 vjeç vuajnë nga tensioni i lartë.

Tensioni i gjakut matet me dy vlera. E para, presioni sistolik, tregon presionin në arterie kur zemra pompon gjakun. E dyta, presioni diastolik, mat presionin kur zemra relaksohet mes rrahjeve.

Një vlerë normale konsiderohet zakonisht rreth 120/80 mmHg. Vlerat që qëndrojnë vazhdimisht mbi 140/90 mmHg zakonisht klasifikohen si të larta dhe mund të kërkojnë ndryshime në stilin e jetesës dhe, në disa raste, edhe trajtim me ilaçe.

NHS këshillon që të rriturit mbi 40 vjeç ta kontrollojnë rregullisht tensionin, ndërsa shumë farmaci ofrojnë kontrolle falas.

Mjekët theksojnë se ndryshimet në stilin e jetesës duhet të jenë linja e parë e mbrojtjes kundër hipertensionit.

Kjo përfshin të paktën 150 minuta aktivitet fizik në javë, uljen e konsumit të kripës, mbajtjen e një peshe të shëndetshme, lënien e duhanit dhe kufizimin e alkoolit brenda normave të rekomanduara.

NHS përdor një sërë ilaçesh për kontrollin e tensionit të lartë, përfshirë frenuesit ACE si ramiprili dhe lisinoprili, bllokuesit e receptorëve të angiotenzinës si losartani dhe candesartani, si edhe bllokuesit e kanaleve të kalciumit si amlodipina dhe felodipina. /GazetaExpress/