A funksionojnë multivitaminat?

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

12/03/2026 19:51

Multivitaminat janë ndër suplementet më të përdorura në botë, por shumë njerëz ende kanë keqkuptime për mënyrën se si funksionojnë dhe kur duhen përdorur.

Një studim i publikuar së fundmi sugjeron se marrja e përditshme e një multivitamini mund të ndihmojë në ngadalësimin e plakjes biologjike. Sipas analizës, dy vite përdorim të rregullt mund të ulin plakjen biologjike – pra “moshën shëndetësore” të trupit – me rreth katër muaj mesatarisht.

Megjithatë, ekspertët theksojnë se multivitaminat nuk zëvendësojnë një dietë të shëndetshme dhe të balancuar, dhe jo të gjitha produktet janë të njëjta.

A kanë nevojë të gjithë për multivitamina?

Në teori, shumica e vitaminave dhe mineraleve duhet të merren nga ushqimi. Megjithatë, studimet tregojnë se shumë njerëz nuk arrijnë të plotësojnë nevojat ushqyese vetëm nga dieta.

Për këtë arsye, një multivitamin mund të ndihmojë në plotësimin e mungesave, sidomos tek personat që:

nuk ushqehen në mënyrë të rregullt dhe të balancuar

kanë dieta të kufizuara

konsumojnë pak fruta, perime ose peshk.

Megjithatë, suplementet duhet të shihen si plotësues, jo si zëvendësues i ushqimit të shëndetshëm.

Çfarë përmban një multivitamin

Një multivitamin tipik “A deri në Z” përmban shumicën e vitaminave dhe mineraleve që organizmi ka nevojë për funksionet bazë.

Vitaminat ndahen në dy kategori kryesore:

Vitaminat e tretshme në ujë

vitamina C

vitaminat e grupit B

Këto nuk ruhen në trup dhe teprica eliminohet përmes urinës.

Vitaminat e tretshme në yndyrë

vitamina A

vitamina D

vitamina E

vitamina K

Këto ruhen në mëlçi dhe në indet dhjamore, prandaj teprica mund të jetë e dëmshme.

Përveç vitaminave, multivitaminat përmbajnë edhe minerale si kalcium, magnez, hekur dhe zink, të cilat janë të rëndësishme për metabolizmin, kockat dhe funksionimin e sistemit nervor.

Kush përfiton më shumë nga multivitaminat

Disa grupe mund të kenë përfitime më të mëdha nga suplementet:

Gratë shtatzëna ose që planifikojnë shtatzëni

Rekomandohet marrja e acidit folik, i cili është i rëndësishëm për zhvillimin e trurit të fetusit. Suplementet për shtatzëni përmbajnë gjithashtu vitaminë D dhe minerale të tjera të rëndësishme.

Gratë që i afrohen menopauzës

Në këtë fazë rekomandohet sidomos kalciumi dhe vitamina D, të cilat ndihmojnë në ruajtjen e densitetit të kockave dhe uljen e rrezikut të osteoporozës.

Të moshuarit

Me kalimin e moshës, organizmi përthith më pak disa lëndë ushqyese, veçanërisht vitaminën B12 dhe vitaminën D, ndërsa oreksi shpesh zvogëlohet.

Vegetarianët dhe veganët

Dieta pa produkte shtazore mund të çojë në mungesa të disa nutrientëve, si vitamina B12, prandaj suplementet mund të jenë të dobishme.

Personat që përdorin ilaçe për dobësim (GLP-1)

Këto trajtime shpesh reduktojnë sasinë e ushqimit të konsumuar, gjë që mund të çojë në marrje më të ulët të vitaminave dhe mineraleve.

Adoleshentët

Në këtë periudhë kockat dhe trupi janë ende në zhvillim, ndaj nutrientë si kalciumi, vitamina D, magnezi dhe hekuri janë shumë të rëndësishëm.

Fëmijët e vegjël

Fëmijët nga 6 muaj deri në 5 vjeç zakonisht rekomandohet të marrin vitamina A, C dhe D, shpesh në formë pikash, për të mbështetur zhvillimin e kockave, imunitetit dhe shikimit.

Si të zgjidhni një multivitamin të mirë

Ekspertët rekomandojnë disa rregulla të thjeshta:

Zgjidhni produkte nga marka të njohura dhe të rregulluara.

Blini në farmaci ose dyqane të besueshme, jo nga rrjete sociale.

Zgjidhni multivitamina të përshtatura për moshën dhe gjendjen tuaj shëndetësore.

Kur është koha më e mirë për ta marrë

Multivitaminat rekomandohet të merren gjatë një vakti, sidomos një vakti që përmban pak yndyrë, sepse kjo ndihmon në përthithjen e vitaminave të tretshme në yndyrë.

Koha më e rëndësishme është rregullsia – marrja çdo ditë.

A do të ndjeni menjëherë efekt?

Shumica e njerëzve nuk do të ndjejnë ndryshim të menjëhershëm, sepse multivitaminat thjesht ndihmojnë trupin të kalojë nga një nivel ushqyes “nën optimal” në një nivel normal.

Vetëm në rastet kur ekziston një mungesë e theksuar, si p.sh. mungesa e hekurit, përmirësimi mund të ndihet pas disa javësh.

Kur duhet pasur kujdes

Shumica e vitaminave nuk grumbullohen në trup, por disa – veçanërisht vitamina A – mund të jenë të rrezikshme në sasi të tepërt.

Për këtë arsye:

gratë shtatzëna duhet të shmangin suplementet me dozë të lartë të vitaminës A

suplementet duhet të merren gjithmonë sipas dozave të rekomanduara.

Në përgjithësi, multivitaminat mund të jenë një shtesë e dobishme për shëndetin, por baza e mirëqenies mbetet gjithmonë një dietë e balancuar dhe një stil jetese i shëndetshëm. /GazetaExpress/