Rreziku i ndalimit të “vape” njëpërdorimshme

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

04/03/2026 20:42

Ndalimi i vapes njëpërdorimshme që hyri në fuqi sot mund të sjellë pasoja serioze për shëndetin, sipas një studimi të ri, duke rritur rrezikun e demencës, sëmundjeve të zemrës dhe dështimit të organeve.

Hulumtimi, i kryer me 750 të rritur në Britani të Madhe, zbuloi se 42% e përdoruesve të vapes mund të rikthehen te duhani nëse të gjitha vape njëpërdorimshe ndalohen.

Për më tepër, mbi një e katërta e pjesëmarrësve pranuan se nuk kanë plane të ndryshojnë zakonet e tyre të përdorimit të vapes, pavarësisht ndalimit.

Që nga sot, 1 qershor 2025, dyqanet dhe bizneset nuk mund të shesin më vape njëpërdorimshe, për të parandaluar përdorimin e tyre nga të rinjtë. Shkelja e ndalimit mund të çojë në gjoba minimale prej £200 për bizneset në Angli, ndërsa përsëritësit mund të përballen me deri dy vjet burg. Autoritetet gjithashtu mund të konfiskojnë çdo vape njëpërdorimshe të gjetur.

Sidoqoftë, një sondazh i porositur nga Vape Shop paralajmëron se kjo masë mund të pengojë përparimin e Qeverisë drejt një Britanie pa duhan. Sipas vlerësimeve, rreth 5 milionë vape njëpërdorimshe hidhen çdo javë në Britani.

44% e të anketuarve thanë se filluan të përdorin vapes për të lënë duhanin. Ndër 750 përdoruesit e sondazhuar, 27% planifikojnë të vazhdojnë përdorimin e vapes, pavarësisht ndalimit, ndërsa 52% tashmë përdorin vapes të karikueshme dhe të ripërdorshme.

Chris Price, menaxher E-Commerce në Vape Shop, tha: “Këto gjetje tregojnë një rrezik real që pas ndalimit të vapeve njëpërdorimshe, mijëra njerëz mund të rikthehen te duhani – zakoni që vapes i ndihmoi të braktisnin.”

Një studim i modelimit nga Future Health Research Centre sugjeron se, ndërsa ndalimi mund të bëjë që deri në 378,000 njerëz të ndalojnë përdorimin e vapes, normat e duhanit mund të rriten ndjeshëm. Skenari i modeluar tregon se 90,000 deri 200,000 persona të tjerë mund të fillojnë të pinë duhan pas ndalimit.

Richard Sloggett, autori i raportit dhe ish-këshilltar qeveritar, tha: “Qeveria ka ndërmarrë masa të mirëpritura për të reduktuar duhanpirjen dhe përdorimin e vapes nga të rinjtë. Megjithatë, këto gjetje tregojnë se duhet veprim urgjent për të siguruar që përpjekjet për të reduktuar vaping-un e të rinjve nuk shkaktojnë rritje të duhanpirjes, sidomos tek të rinjtë.”

Sipas Cancer Research UK dhe NHS, vaping-u është më pak i dëmshëm se duhani, sepse ekspozon përdoruesit ndaj toksinave në nivele më të ulëta. Ndërkohë, duhani lidhet me të paktën 16 lloje kanceresh dhe sëmundje të zemrës e mushkërive, duke shkaktuar mbi 8 milionë vdekje çdo vit.

Megjithatë, një studim i Manchester Metropolitan University sugjeron se vaping-u mund të ketë rreziqe të ngjashme. Përdorimi i vape lejon inhalimin e nikotinës si avull, i prodhuar nga një lëng që përmban kimikate të dëmshme dhe aromatizues. Nikotina e lartë rrit ritmin e zemrës dhe presionin e gjakut, duke dëmtuar enët e gjakut.

Në studim, të rinjtë me moshë mesatare 27 vjeç u ndoqën për elasticitetin e enëve të gjakut dhe rrjedhën e gjakut drejt trurit. Të pirësit e duhanit dhe përdoruesit e vapes treguan dëmtime në muret e arterieve dhe rrjedhë të dobët gjaku, duke rritur rrezikun për probleme serioze kardiovaskulare dhe çrregullime njohëse, përfshirë demencën.

Sipas WHO, më shumë se 8 milionë persona vdesin çdo vit nga përdorimi i duhanit. /GazetaExpres/