Kujdes me kufjet gjatë gjumit: Zbatoni rregullin e “gjatësisë së krahut”

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

03/03/2026 21:25

Shumë njerëz bien në gjumë duke dëgjuar muzikë, libra audio, tinguj relaksues apo podkaste. Por a është e sigurt të flini me kufje në vesh?

Sipas ekspertëve të Cleveland Clinic, përdorimi i kufjeve brenda veshit (in-ear) mund të shkaktojë probleme, sidomos kur përdoren për periudha të gjata. Audiologia Valerie Pavlovich Ruff thekson se kufjet plastike të forta nuk janë problem në afat të shkurtër, por fjetja me to mund të shkaktojë parehati dhe të mbajë lagështinë të bllokuar në kanalin e veshit — veçanërisht nëse shkoni për të fjetur menjëherë pas dushit.

Lagështia e vazhdueshme krijon mjedis të përshtatshëm për shumimin e baktereve dhe rrit rrezikun për infeksione të veshit të jashtëm. Gjithashtu, përdorimi i zgjatur mund të çojë në grumbullim të tepruar të dyllit të veshit.

Rregulli i “gjatësisë së krahut”

Nëse vendosni t’i përdorni kufjet gjatë natës, specialistët rekomandojnë një rregull të thjeshtë: nëse dikush qëndron në distancë sa gjatësia e krahut tuaj, ai nuk duhet të dëgjojë zërin nga kufjet tuaja — dhe ju duhet të jeni në gjendje ta dëgjoni atë pa i hequr kufjet.

Në përgjithësi, shumica e njerëzve mund të dëgjojnë në 85 decibel deri në tetë orë pa dëmtime. Por për çdo rritje prej 3 decibelësh mbi këtë nivel, koha e sigurt e dëgjimit përgjysmohet. Për shembull, në 88 decibel, koha e rekomanduar bie në rreth katër orë. Ekspertët këshillojnë që volumi të mbahet rreth gjysmës ose më poshtë dhe të shmanget përdorimi i zgjatur.

Sipas studimeve mbi zakonet e dëgjimit, personat që dëgjojnë muzikë më shumë se tre orë në ditë kanë rrezik më të lartë për tringëllimë në vesh (tinnitus). Rreth 10% e pjesëmarrësve raportuan se dëgjonin muzikë në nivele 90–100 decibel për periudha të gjata, madje edhe gjatë gjumit, duke rritur rrezikun për humbje dëgjimi në të ardhmen.

Efektet anësore të mundshme

Fjetja me kufje mund të shkaktojë:

dëmtime të veshit të jashtëm dhe të brendshëm, përfshirë humbje dëgjimi;

grumbullim të dyllit të veshit, që në disa raste kërkon ndërhyrje mjekësore;

infeksion të veshit të jashtëm (“veshi i notarit”), që shfaqet kur lagështia mbetet e bllokuar në kanal.

Simptomat e “veshit të notarit” përfshijnë skuqje, kruarje, dhimbje, rrjedhje qelbi dhe dëgjim të zbehur. Sipas NHS, nëse shfaqen këto shenja, duhet të konsultoheni me farmacistin ose mjekun për pika medicinale për veshin.

Nëse kufjet nuk përshtaten mirë, ato mund të irritojnë dhe dëmtojnë lëkurën brenda veshit. Në raste të rralla dhe serioze, presioni i vazhdueshëm mund të ulë qarkullimin e gjakut, duke shkaktuar dëmtim të indeve.

Cilat kufje janë më të sigurta?

Kufjet pa tela që vendosen mbi vesh (over-ear) zakonisht janë më komode dhe nuk bllokojnë kanalin e veshit. Një alternativë tjetër janë shiritat e butë të kokës me kufje të integruara. Megjithatë, alternativa më e sigurt mbetet përdorimi i një altoparlanti të jashtëm, pasi ul presionin mbi veshin.

Shumë pajisje ofrojnë funksionin e kohëmatësit, duke e ndalur automatikisht zërin pas disa minutash apo pas përfundimit të një kapitulli — gjë që ndihmon për të fjetur pa ekspozim të gjatë ndaj zërit.

Në fund, çelësi është volumi dhe koha e përdorimit. Dëgjimi në nivele të sigurta nuk përbën rrezik, por zëri i lartë, edhe për 15 minuta, mund të shkaktojë dëmtim të përhershëm të dëgjimit. /GazetaExpress/