Rikthimi i Mentals

Arte

Gazeta Express

02/03/2026 21:29

Pamjet hapëse të dokumentarit Live It Up: The Mental as Anything Story tregojnë mijëra tifozë skocezë që këndojnë me britma një këngë australiane si të ishte himn lufte.

Për kitaristin Reg Mombassa ishte një moment i pabesueshëm: “U habitëm jashtë mase – dhe, sigurisht, u ndjemë mjaft mirë kur dhjetëra mijëra glasvegianë po këndonin këngën tonë.”

Bëhet fjalë për hitin e vitit 1985 Live It Up, që u adoptua nga tifozët e Rangers F.C. dhe u ngjit në krye të klasifikimeve britanike. Katër dekada më vonë, Mombassa dhe vëllai i tij, basisti Peter O’Doherty, po e rikthejnë në skenë grupin me një formacion të ri dhe me një turne kombëtar.

Nga studentë arti në yje të pop-it

Dokumentari rrëfen historinë e një grupi studentësh të artit që në vitin 1976 themeluan në Sidnei grupin Mental as Anything. Së bashku me këngëtarin Martin Plaza, bateristin Wayne de Lisle (i njohur atëherë si Dave Twohill) dhe multi-instrumentistin Greedy Smith, ata krijuan një përzierje unike mes pop-it klasik, ironisë artistike dhe energjisë punk.

Nga koncertet në pub-et e Paddingtonit te kontrata me shtëpinë diskografike Regular, suksesi erdhi shpejt. Kënga The Nips Are Getting Bigger u bë hit, e më pas pasuan edhe 24 këngë të tjera në Top 40 – një rekord për një artist australian.

Suksesi dhe përçarjet

Kalimi te Sony në mesin e viteve ’80 dhe albumi Fundamental sollën suksesin më të madh komercial, por edhe tensione. Producenti amerikan Richard Gottehrer favorizoi një tingull më të orientuar drejt elektronikës dhe këngëve më sentimentale të Greedy Smith, duke lënë në hije anëtarë të tjerë.

Albumi pasues Mouth to Mouth thelloi përçarjet. O’Doherty e ka përshkruar atë periudhë si dëshpëruese, duke u ndier i pavlerësuar si muzikant. Presioni për hite të reja dhe stili i jetesës – me alkoolin si pjesë të pandarë të “estetikës” së grupit – e përshpejtuan rënien.

Vitet në vijim sollën largime, projekte paralele si Dog Trumpet, procese gjyqësore dhe humbje të dhimbshme. Në vitin 2019, vdekja e papritur e Greedy Smith nga ataku kardiak duket se mbylli një kapitull përfundimisht.

Dokumentari dhe një fillim i ri

Regjisori Matthew Walker e pa historinë e grupit si material ideal për film: ngritjet, rëniet dhe kimia e veçantë mes artit pamor dhe muzikës pop. Dokumentari jo vetëm që rikthen në kujtesë kulmet dhe krizat, por edhe magjinë që i bëri Mentals kaq të dashur.

I frymëzuar nga filmi, dy vëllezërit vendosën të rikthehen në skenë. Ofertat erdhën shpejt, përfshirë një paraqitje në Bluesfest. Formacioni i ri përfshin kitaristin Simon Rudston-Brown, tastieristin Shannon Stitt dhe në bateri Declan O’Doherty – djalin e Peterit.

Ata kërkuan miratimin e ish-anëtarëve para se të nisnin turneun, duke dashur të ruanin “shijen origjinale” të grupit. Repertori përfshin hitet kryesore, këngë të rralla që nuk janë luajtur prej 45 vitesh dhe disa cover-e ekscentrike.

Rikthimi shoqërohet me një ndjenjë gëzimi, por edhe me mungesën e Greedy Smith. “Do të ishte entuziazmuar pa masë po ta shihte stadiumin plot me tifozë skocezë që këndonin këngën e tij,” thotë Mombassa.

Pas gjithë këtyre viteve, Mental as Anything po dëshmojnë se historia e tyre nuk është vetëm nostalgji – por një kapitull që vazhdon të shkruhet në skenë. /GazetaExpress/