Alarm urgjent për “vrasësin e heshtur” të padeklaruar

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

20/02/2026 18:41

Miliona njerëz mund të jetojnë pa e ditur se vuajnë nga një gjendje serioze shëndetësore e njohur si “vrasësi i heshtur”: tensioni i lartë i gjakut (hipertensioni).

Kur presioni i gjakut mbi muret e arterieve mbetet vazhdimisht i lartë, ai dëmton enët e gjakut dhe organet, duke rritur ndjeshëm rrezikun për infarkt, goditje në tru, sëmundje të veshkave dhe demencë.

Dr Oliver Segal, kardiolog konsulent dhe elektrofiziolog në HCA Healthcare UK The Harley Street Clinic, i tha Express se shenjat e hershme shpesh neglizhohen. Sipas tij, hipertensioni zakonisht nuk jep simptoma, prandaj mbetet i padiagnostikuar. Shumë persona ndihen mirë edhe kur tensioni i tyre është vazhdimisht i lartë, ndërsa kur shfaqen simptoma, ato janë të lehta dhe shpesh injorohen.

Ai rendit tetë shenja të zakonshme që nuk duhen shpërfillur:

dhimbje koke të vazhdueshme në mëngjes, sidomos në pjesën e pasme të kokës

marramendje ose ndjesi hutimi

shikim i turbullt ose çrregullime vizuale

gulçim edhe gjatë përpjekjeve të lehta

rrahje të forta ose ndjesi goditjeje në kraharor

lodhje e pashpjegueshme

gjakderdhje nga hunda në raste më të rënda ose rritje të papritur

shtrëngim ose presion në kraharor

Këto shenja, thekson ai, janë jo specifike dhe shpesh i atribuohen stresit, dehidratimit, mungesës së gjumit, ndryshimeve hormonale ose ankthit.

Në shumë raste, shenja e parë e hipertensionit nuk është një simptomë, por një komplikacion i zbuluar rastësisht, si probleme të funksionit të veshkave në analizat rutinë, ndryshime në retinë gjatë kontrollit të syve, apo shenja të lodhjes së zemrës në EKG ose ekokardiogramë. Për këtë arsye, matjet e rregullta të tensionit janë thelbësore edhe për njerëzit që ndihen plotësisht të shëndetshëm.

Tensioni i lartë kronik e detyron zemrën të pompojë kundër një rezistence më të madhe, duke çuar në trashje të muskulit të zemrës. Me kalimin e kohës, ai ul elasticitetin e arterieve, dëmton shtresën e brendshme të enëve të gjakut dhe përshpejton aterosklerozën (grumbullimin e pllakëzave). Kjo rrit rrezikun për sëmundje koronare, infarkt, insuficiencë kardiake, çrregullime të ritmit, sëmundje të enëve periferike dhe dëmtime njohëse apo demencë.

Me rreth 30 vite përvojë, Dr Segal shpjegon pse hipertensioni quhet “vrasës i heshtur”: njerëzit mund të jetojnë për vite me radhë pa shenja paralajmëruese, derisa të përballen papritur me një ngjarje të madhe kardiovaskulare. Dëmtimi grumbullohet ngadalë dhe pa dhimbje, prandaj zbulimi i hershëm dhe kontrolli i vazhdueshëm janë vendimtarë.

Vlerësohet se rreth pesë milionë persona në Mbretërinë e Bashkuar jetojnë me tension të lartë të padiagnostikuar.

Për të rritur ndërgjegjësimin, British Heart Foundation ka bashkëpunuar me Tesco, duke ofruar matje falas të tensionit në mbi 350 farmaci Tesco gjatë muajit shkurt, në kuadër të Muajit të Zemrës.

Profesori Bryan Williams, drejtori shkencor dhe mjekësor i fondacionit, thekson se rreth një në tre të rritur në MB vuan nga tensioni i lartë, por shumë nuk e dinë këtë sepse shpesh nuk ka shenja të dukshme. Nëse lihet pa u zbuluar, rreziku për infarkt dhe goditje në tru rritet ndjeshëm. Lajmi i mirë, sipas tij, është se hipertensioni mund të menaxhohet me sukses: hapi i parë është ta njohësh dhe ta kontrollosh rregullisht. /GazetaExpress/