PE kritikon RMV-në: Polarizimi politik pengon avancimin drejt BE-së, ndryshimet kushtetuese të patjetërsueshme

Maqedoni

Gazeta Express

19/02/2026 11:44

Raporti i hartuar nga Thomas Waitz dhe i paraqitur në Parlamentin Evropian thekson se progresi i Maqedonisë së Veriut në reformat kyçe për anëtarësim në BE mbetet i pamjaftueshëm. Dokumenti kritikon ngecjen në sundimin e ligjit, reformat në gjyqësor dhe luftën kundër korrupsionit, si dhe thekson polarizimin politik dhe mungesën e bashkëpunimit ndërpartiak. Po ashtu, kërkohen përmirësime në lirinë e medias, përfshirjen e shoqërisë civile dhe mbrojtjen e të drejtave themelore. Raporti nënvizon nevojën urgjente për vullnet politik për miratimin e ndryshimeve kushtetuese dhe rikthimin e besimit të qytetarëve në institucione, transmeton Portalb.mk.

“Nën udhëheqjen e Raportuesit të Përhershëm Thomas Waitz, Parlamenti Evropian miratoi raportin e tij të parë për vendin mbi Maqedoninë e Veriut që nga viti 2022 vitin e kaluar. Në raport thuhet se pavarësisht sulmeve të vazhdueshme të pabazuara personale dhe politike kundër tij gjatë procesit të hartimit të vitit të kaluar, eurodeputeti Waitz do t’ia paraqesë draft-raportin e ardhshëm vjetor Komitetit AFET më 26 shkurt 2026”, thuhet në njoftim.

Ky draft-raport është i kufizuar në karaktere nga rregullat e brendshme të PE-së dhe do t’i nënshtrohet një procesi të gjerë ndryshimi nga të gjitha partitë politike që do ta zgjasë ndjeshëm gjatësinë e dokumentit. Prandaj, siç thuhet, draft-raporti duhet të shihet si pikënisje për negociata, por nuk përfshin të gjitha çështjet që do të mbulohen në raportin përfundimtar që parlamenti do të miratojë.

Në pikat kryesore të raportit thuhet se mbështetje e plotë për përkushtimin e Maqedonisë së Veriut për anëtarësim në BE dhe angazhimin e qytetarëve për integrimin në BE, por nevojitet angazhim i ripërtërirë politik, duke përfshirë ndryshimet e nevojshme kushtetuese, bashkëpunimin konstruktiv ndërpartiak dhe mbikëqyrjen efektive parlamentare për të avancuar në rrugën e reformave.

Media dhe shoqëria civile: Duhet të bëhen përmirësime në mundësimin e medias së lirë dhe të pavarur, luftimin e dezinformimit dhe përfshirjen e shoqërisë civile në reforma;

Të drejtat themelore: Korniza e përgjithshme është përgjithësisht e kënaqshme, por nevojiten përmirësime në lidhje me barazinë gjinore, komunitetet jo-shumicë, të drejtat e personave me aftësi të kufizuara;

Sundimi i ligjit: Polarizimi politik, bashkëpunimi i kufizuar ndërpartiak dhe besimi i reduktuar i publikut në institucione vazhdojnë të ndikojnë në zbatimin e reformave në çështje të ndryshme, veçanërisht në lidhje me reformat thelbësore të Sundimit të Ligjit, për shembull në lidhje me sistemin gjyqësor dhe luftën kundër korrupsionit;

Reformat socio-ekonomike: Raporti mirëpret hapat e parë në zbatimin e Agjendës së Reformave, por nevojiten më shumë përpjekje, p.sh. në aktivizimin e tregut të punës;

Mjedisi, biodiversiteti, energjia dhe transporti: Të mirëpritura përparimet në Ligjin e Energjisë dhe korridoret VIII dhe X, por nevojiten më shumë investime në transport, infrastrukturën energjetike dhe legjislacionin mjedisor;

Bashkëpunimi rajonal dhe politika e jashtme: Raportuesi vlerëson rolin konstruktiv të Maqedonisë së Veriut në rajon dhe përafrimin me politikën e jashtme të BE-së, bën thirrje për angazhim të vazhdueshëm për dialog dhe bashkëpunim me vendet fqinje.

“Maqedonia e Veriut ka mbështetjen time të plotë në rrugën e saj drejt BE-së. Pres me padurim të nxis një shumicë të qëndrueshme, konstruktive, pro-evropiane, pro-demokratike dhe pro-zgjerimit për raportin gjatë negociatave të ardhshme në Parlamentin Evropian. Pavarësisht disa zhvillimeve pozitive, progresi në agjendën e reformave të BE-së në fusha kyçe si sundimi i ligjit, reforma gjyqësore dhe lufta kundër korrupsionit ka mbetur i pamjaftueshëm. Avancimi i reformave në sundimin e ligjit nuk është vetëm thelbësor për t’iu afruar anëtarësimit në BE; është gjithashtu thelbësor për forcimin e institucioneve demokratike që u shërbejnë në mënyrë efektive të gjithë qytetarëve”, ka thënë mes tjerash Thomas Waitz.

Sipas tij, një rrugë e qëndrueshme drejt anëtarësimit në BE varet nga rivendosja e besimit publik përmes reformave vendimtare të sundimit të ligjit, medias së fortë dhe të pavarur, bashkëpunimit konstruktiv ndërpartiak dhe mbikëqyrjes efektive parlamentare.

“Ekziston gjithashtu një nevojë urgjente për një vullnet më të madh politik për të kapërcyer bllokimin aktual që rrethon miratimin e ndryshimeve kushtetuese. Në një kohë ndryshimesh të thella gjeopolitike, Evropa duhet të qëndrojë e bashkuar”, tha Waitz.

Maqedonia e Veriut mbetet e ngujuar në rrugëtimin drejt BE-së, shkaku i kontestit me Bullgarinë fqinje. RMV duhet t’i bëjë ndryshimet kushtetuese për të vazhduar rrugën drejt BE-së. Ndryshimi kushtetutës përfshin shtimin e bullgarëve dhe etnive tjera në Kushtetutë. Ndryshimi kërkon shumicë prej dy të tretash dhe negociatat me BE-në nuk do të fillojnë derisa të bëhen këto ndryshime.

Me kusht të ndryshimi të Kushtetutës, Maqedonia e Veriut më 19 korrik të vitit 2022 i filloi bisedimet qasëse me BE-në me mbajtjen e konferencës së parë ndërqeveritare, pas miratimit të propozimit francez të cilin Maqedonia e Veriut e miratoi më 16 korrik 2022. Propozimi atë kohë u votua në parlament pa pjesëmarrjen e opozitës së atëhershme e cila tani është në pushtet. 

Ndërkohë, qëndrimi i Qeverisë për ndryshimet kushtetuese mbetet i pandryshuar dhe ato nuk do të ndodhin pa garanci të qarta se procesi i integrimit evropian nuk do të shoqërohet me bllokada dhe kushte të reja dypalëshe.