Fryrja mund të mos jetë IBS

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

18/02/2026 19:24

Miliona njerëz me probleme të rënda të tretjes mund të jenë diagnostikuar gabimisht me sindromën e zorrës së irrituar (IBS), ndërkohë që në të vërtetë vuajnë nga një gjendje tjetër e përhapur, por pak e njohur: SIBO (rritje e tepërt bakteriale në zorrën e hollë).

Ekspertët paralajmërojnë se ky keqdiagnostikim mund të çojë në mungesë vitaminash, probleme me veshkat dhe madje rritje të rrezikut për kancer.

SIBO ndodh kur bakteret shumohen në mënyrë jonormale në zorrën e hollë. Në Mbretërinë e Bashkuar, rastet janë në rritje, por simptomat – si diarreja, fryrja dhe gazrat – shpesh ngatërrohen me IBS, duke i penguar pacientët të marrin trajtimin e duhur, përfshirë dieta të posaçme dhe antibiotikë. Disa pacientë madje janë informuar se simptomat janë “psikologjike” dhe janë trajtuar me antidepresivë.

Për këtë arsye, specialistët po kërkojnë rritje të ndërgjegjësimit dhe këshillojnë pacientët të kërkojnë një mendim të dytë nëse dyshojnë për SIBO.

Çfarë është SIBO dhe pse ndodh?

Sipas David Sanders, mënyra normale e funksionimit të aparatit tretës është kjo: acidi i stomakut shkatërron bakteret që vijnë me ushqimin, përpara se ai të kalojë në zorrën e hollë. Më pas, mbetjet kalojnë në zorrën e trashë, ku ndodhet mikrobioma e zorrëve – një komunitet bakteresh të dobishme që prodhojnë vitamina dhe ndihmojnë tretjen e fibrave.

Zorra e hollë zakonisht përmban shumë pak baktere. Te personat me SIBO, bakteret “shpëtojnë” në zorrën e hollë, ku fillojnë të fermentojnë ushqimin. Si nënprodukt krijohen gazra, të cilët shkaktojnë fryrje, dhimbje barku dhe parehati.

Kush është më i rrezikuar?

Ekspertët thonë se ka disa arsye kryesore pse zhvillohet SIBO, shumica të lidhura me tretjen joefikase të ushqimit:

Acid i ulët në stomak – qoftë natyrshëm, qoftë si pasojë e përdorimit afatgjatë të barnave kundër urthit (PPI), të cilat ulin aciditetin

Ndryshime anatomike në zorrë, si pasojë e ndërhyrjeve kirurgjikale ose gjendjeve që krijojnë “xhepa” ku bakteret mund të grumbullohen

Ngadalësim i lëvizjes së zorrëve, që i jep baktereve më shumë kohë për t’u shumuar

Për këtë arsye, më të rrezikuar janë:

gratë që kanë lindur me prerje cezariane

personat me diabet

të moshuarit

Gjithashtu, mendohet se përdoruesit e injeksioneve për humbje peshe kanë rrezik më të lartë, pasi këto trajtime ngadalësojnë tretjen. Ka edhe prova që helmimi ushqimor mund të nxisë SIBO duke frenuar lëvizjen normale të zorrëve.

Simptomat kryesore

Simptomat më të zakonshme përfshijnë:

fryrje dhe bark të tendosur

gazra dhe fryrje të tepërt

diarre

humbje peshe e paqëllimshme

Për diagnostikim, diarreja dhe fryrja konsiderohen shenjat më të rëndësishme.

Si diagnostikohet SIBO?

Pasi përjashtohen sëmundje serioze si kanceri i zorrës, pacientëve zakonisht u bëhen analiza feçesh dhe, në disa raste, gastroskopi (ekzaminim me kamerë). Kjo konsiderohet metoda më e saktë, por shpesh përdoret testi i frymëmarrjes, i cili është më i thjeshtë dhe më pak invaziv, por edhe më pak i besueshëm.

Testi mat nivelet e hidrogjenit dhe metanit në frymë pas konsumimit të një solucioni të caktuar. Një rritje e këtyre gazrave sugjeron prani bakteresh në zorrën e hollë. Megjithatë, Prof. Sanders paralajmëron se rezultatet mund të jenë të pasakta, pasi varen nga shpejtësia e lëvizjes së zorrëve.

Për këtë arsye, disa gastroenterologë besojnë se SIBO është nën-diagnostikuar, ndërsa të tjerë mendojnë se, për shkak të testeve jo të sakta, mund të jetë edhe i mbi-diagnostikuar.

Trajtimi i SIBO

Trajtimi kryesor është antibiotiku rifaximin, i cili synon të eliminojë mbingarkesën bakteriale në zorrën e hollë. Ai merret disa herë në ditë për disa javë dhe shumë pacientë ndiejnë përmirësim relativisht shpejt. Megjithatë, nuk është pa rreziqe, pasi mund të dëmtojë edhe bakteret e dobishme.

Nëse SIBO lihet pa trajtim, disa studime e kanë lidhur atë me rrezik më të lartë për kancer të pankreasit, rrugëve biliare dhe zorrës së trashë.

Ekzistojnë gjithashtu prova se antimikrobikë bimorë, si berberina dhe rigoni, mund të jenë po aq efektivë sa antibiotikët, sidomos kur trajtimi i parë nuk funksionon.

Roli i dietës

Për të pasur sukses, trajtimi duhet të shoqërohet me uljen e fermentimit në zorrë. Shumë pacientë ndjekin dietën low FODMAP, e cila kufizon disa lloje karbohidratesh që ushqejnë bakteret. Qëllimi afatgjatë, megjithatë, është rikthimi gradual në një dietë të balancuar, duke identifikuar ushqimet që shkaktojnë simptoma.

Probiotikët mund të ndihmojnë në rivendosjen e ekuilibrit të mikrobiomës, por nuk konsiderohen trajtim specifik për SIBO.

Ekspertët bien dakord se, pavarësisht metodës së zgjedhur, është thelbësore të trajtohet shkaku themelor i SIBO – qoftë ndalimi i barnave që ulin acidin e stomakut, apo përmirësimi i lëvizjes së zorrëve. /GazetaExpress/