Simptoma pak e njohur e kancerit të syrit që shpesh ngatërrohet me diçka normale

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

18/02/2026 19:00

Një shenjë e lehtë në sy mund të tregojë më shumë sesa mendoni. NHS u bën thirrje qytetarëve të njihen me shenjat dhe simptomat e kancerit të syrit, pasi disa prej tyre shpesh neglizhohen duke u konsideruar si probleme të zakonshme.

Sipas NHS-së, çdo vit në Mbretërinë e Bashkuar diagnostikohen rreth 850 raste të kancerit të syrit (kancer okular). Ekzistojnë katër lloje kryesore që prekin syrin:

Melanoma e syrit

Karcinoma me qeliza skuamoze

Limfoma

Retinoblastoma – kancer që prek kryesisht fëmijët

Ekspertët paralajmërojnë se kanceri mund të zhvillohet edhe në indet përreth syrit ose të përhapet në sy nga pjesë të tjera të trupit, si mushkëritë apo gjiri. Prandaj, njohja e simptomave është thelbësore.

Cilat janë simptomat e kancerit të syrit?

Kanceri i syrit jo gjithmonë shkakton shenja të dukshme dhe ndonjëherë zbulohet rastësisht gjatë një kontrolli rutinë të syve. Një shembull tipik është irritimi i vazhdueshëm i syrit, i cili shpesh justifikohet si pluhur apo papastërti.

Simptomat e mundshme përfshijnë:

hije, drita të shpejta ose vija që lëvizin në fushën e shikimit

shikim të turbullt

një njollë e errët në sy që po rritet

humbje të pjesshme ose të plotë të shikimit

dalje përpara e njërit sy

gungë në qepallë ose brenda syrit që rritet me kohën

irritim i syrit që nuk largohet

dhimbje në ose rreth syrit (e rrallë)

NHS thekson se këto simptoma mund të shkaktohen edhe nga probleme më të lehta, por është e rëndësishme që ato të kontrollohen nga mjeku sa më shpejt të jetë e mundur.

Çfarë është melanoma e syrit?

Melanoma është një lloj kanceri që zhvillohet nga qelizat që prodhojnë pigment, të quajtura melanocite. Edhe pse zakonisht shfaqet në lëkurë, ajo mund të zhvillohet edhe në sy.

Melanoma e syrit prek më shpesh kokërdhokun e syrit dhe mund të quhet melanoma uveale ose koroidale, në varësi të zonës së prekur. Ajo mund të shfaqet gjithashtu në konjuktivë (shtresa e hollë që mbulon pjesën e përparme të syrit) ose në qepallë.

Shkaqet dhe faktorët e rrezikut

Melanoma e syrit zhvillohet kur qelizat prodhuese të pigmentit fillojnë të rriten dhe ndahen shumë shpejt, duke formuar një tumor. Shkaku i saktë nuk dihet, por disa faktorë rrisin rrezikun:

ngjyra e çelët e syve (blu, gri ose jeshile)

lëkurë e bardhë ose shumë e çelët

nishane të pazakonta ose me formë/ngjyrë jo të rregullt

përdorimi i solariumit (rrezatim UV artificial)

ekspozimi i tepërt ndaj rrezeve të diellit

Sipas NHS-së, rreziku rritet me moshën, dhe shumica e rasteve diagnostikohen te personat mbi 50 vjeç.

Si diagnostikohet kanceri i syrit?

Nëse mjeku i familjes ose optiku dyshon për një problem serioz, pacienti referohet te një mjek specialist i syrit (oftalmolog). Në rast dyshimi për melanomë, pacienti dërgohet në një qendër të specializuar për kancerin e syrit.

Në Mbretërinë e Bashkuar ekzistojnë katër qendra të tilla: Londër, Sheffield, Liverpool dhe Glasgow.

Ekzaminimet mund të përfshijnë:

kontroll të detajuar të syrit

ekografi të syrit për të përcaktuar madhësinë dhe pozicionin e tumorit

angiografi me fluoresceinë, ku përdoret një bojë speciale për të nxjerrë në pah tumorin

Në disa raste kryhet edhe biopsi, për të analizuar qelizat dhe për të vlerësuar rrezikun e përhapjes ose rikthimit të kancerit.

Trajtimi i melanomës së syrit

Trajtimi varet nga madhësia, vendndodhja e tumorit dhe shikimi i pacientit. Opsionet kryesore përfshijnë:

brakiterapi – pllaka radioaktive vendosen pranë tumorit për disa ditë

radioterapi e jashtme – rrezatim i drejtuar për të shkatërruar qelizat kancerogjene

kirurgji për heqjen e tumorit ose një pjese të syrit

heqja e plotë e syrit (enukleacion), në rastet e rënda

imunoterapi, nëse kanceri është përhapur ose ka tipare të caktuara

Sipas NHS-së, kimioterapia përdoret rrallë për melanomën e syrit, por mund të jetë e përshtatshme për lloje të tjera të kancerit okular.

Si të përgatiteni për vizitën te mjeku i familjes?

Sipas udhëzimeve të Cancer Research UK, para vizitës te mjeku është e këshillueshme që:

të shënoni simptomat dhe kohën kur kanë filluar

të tregoni çfarë i përkeqëson ose i përmirëson ato

të kërkoni mjek mashkull apo femër, nëse keni preferencë

të shprehni hapur shqetësimin tuaj për kancer

të përmendni historinë familjare të kancerit

të merrni me vete një person për mbështetje

të kërkoni shpjegime për çdo gjë që nuk kuptoni

të kërkoni që informacioni i rëndësishëm të shkruhet, sidomos nëse vizita është telefonike ose online! /GazetaExpress/