Testi që mund ta bëni në shtëpi për të kuptuar nëse problemet me gjumin janë pagjumësi

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

12/02/2026 18:25

Nëse rrotulloheni në shtrat për orë të tëra gjatë natës, qëndroni zgjuar duke lëvizur pafund në telefon apo zgjoheni shpesh pa arsye, mund të jeni ndër mijëra persona që vuajnë nga pagjumësia.

Sipas një studimi të publikuar në vitin 2024 në BMJ Open, ku u përfshinë 163,748 të rritur në Mbretërinë e Bashkuar, 29% raportuan simptoma të pagjumësisë, por vetëm 6% kishin një diagnozë të regjistruar zyrtarisht. Po ashtu, një në pesë të rritur në Mbretërinë e Bashkuar ka përjetuar cilësi të dobët gjumi në një moment të jetës.

Megjithatë, zakonet e këqija të gjumit mund të përshkallëzohen në pagjumësi kronike nëse zgjasin në kohë. Sipas Dr. Sunny Nayee nga Medicann, nëse gjumi i çrregulluar ndodh të paktën tre netë në javë për të paktën tre muaj, atëherë nuk konsiderohet më thjesht çështje stili jetese, por hyn në kuadrin e pagjumësisë klinike.

Rregulli 3-3-3

Për të kuptuar nëse duhet të konsultoheni me mjekun, Dr. Nayee sugjeron të aplikoni rregullin 3-3-3:

A keni pasur probleme me gjumin për të paktën tre muaj?

A ndodh kjo të paktën tre netë në javë?

A ndikon mungesa e gjumit në të paktën tre aspekte të jetës suaj të përditshme (lodhje, mjegullim mendor, ndryshime humori, mungesë përqendrimi)?

Nëse përgjigjja është “po” për të treja, ka gjasa që të bëhet fjalë për pagjumësi kronike.

Dr. Nayee thekson se ekziston një keqkuptim i zakonshëm: shumë njerëz mendojnë se pagjumësia do të thotë të mos flesh fare. Në të vërtetë, ajo përcaktohet nga ndikimi që ka gjatë ditës. Nëse cilësia e dobët e gjumit po ndikon ndjeshëm në humorin, përqendrimin dhe aftësinë për të funksionuar normalisht, atëherë mund të konsiderohet gjendje klinike.

Simptomat e pagjumësisë përfshijnë:

Vështirësi për të fjetur, duke kërkuar më shumë se 30 minuta për të rënë në gjumë

Zgjime të shpeshta gjatë natës ose zgjim herët në mëngjes (rreth orës 3–4) me vështirësi për të rifjetur

Lodhje të vazhdueshme edhe pse qëndroni 7–8 orë në shtrat

Varësi nga kafeina për të përballuar ditën

Ndryshime të theksuara humori, si irritim i shtuar, ankth ose humor i ulët i vazhdueshëm

Ulje e përqendrimit, produktivitetit dhe aftësisë për të marrë vendime

Simptoma që zgjasin me muaj, jo vetëm disa ditë

Çfarë ndodh pas diagnozës?

Nëse diagnostikoheni me pagjumësi, ekzistojnë disa mundësi trajtimi. Këto përfshijnë terapi njohëse–sjellore (CBT), përdorimin e melatoninës me recetë mjekësore, kanabis mjekësor (aty ku lejohet), si dhe ndryshime të rrepta në stilin e jetesës.

Ndryshimet praktike mund të përfshijnë reduktimin e konsumit të alkoolit dhe kafeinës, kufizimin e kohës para ekranit dhe vendosjen e orareve të rregullta e të pandryshueshme të gjumit.

Nëse problemet me gjumin zgjasin dhe ndikojnë në jetën tuaj të përditshme, konsultimi me një profesionist shëndetësor është hapi i duhur për të shmangur përkeqësimin e gjendjes. /GazetaExpress/