Libani thotë se Izraeli spërkati fshatrat jugore me herbicid të koncentruar

Lajme

Gazeta Express

05/02/2026 18:36

Libani ka akuzuar avionët izraelitë për spërkatjen e një herbicidi bujqësor mbi fshatrat jugore në përqendrime që autoritetet i përshkruan si të rrezikshme, duke ngritur shqetësime për sigurinë ushqimore dhe mjedisore.

Ministria e bujqësisë dhe mjedisit tha se testet laboratorike konfirmuan se substanca ishte glifosat, një kimikat i përdorur për të shkatërruar bimësinë, me përqendrime në disa mostra “midis 20 dhe 30 herë më të larta se nivelet zakonisht të pranuara”.

Presidenti Joseph Aoun dënoi spërkatjen e asaj që ai e përshkroi si “substanca toksike”, duke e quajtur atë një shkelje të sovranitetit libanez dhe një krim mjedisor dhe shëndetësor.

Forcat Mbrojtëse të Izraelit (IDF) i thanë BBC-së se nuk kishin koment për këtë çështje, transmeton Gazeta Express.

Qëllimi pas lëshimit të herbicidit në fshatra mbetet i paqartë.

Banorët në disa fshatra kufitare raportuan spërkatjen, e cila vjen më shumë se një vit pasi një armëpushim i dha fund një lufte midis Izraelit dhe grupit islamist shiit libanez Hezbollah.

Më parë gjatë javës, paqeruajtësit e Kombeve të Bashkuara në Liban thanë se ishin njoftuar nga Izraeli për spërkatjen e planifikuar pranë kufirit dhe u këshilluan të strehoheshin.

Komunikimi i detyroi ata të anulonin disa nga operacionet e tyre të planifikuara. Ata thanë se kjo nuk ishte hera e parë që forcat izraelite kishin hedhur substanca kimike të panjohura nga avionët mbi territorin libanez.

Me dhjetëra mijëra njerëz ende të zhvendosur pas armiqësive midis Izraelit dhe Hezbollahut në vitet 2023-24, sfidat për kthimin në shtëpi janë të ndërlikuara, sipas Ramzi Kaiss, një studiues me Human Rights Watch në Liban.

“Këto zona varen shumë nga bujqësia – ullishtat, duhani dhe kulturat e tjera – dhe ky incident e ndërlikon aftësinë e njerëzve për t’u kthyer në shtëpitë e tyre, për të ruajtur jetesën e tyre dhe për të rindërtuar pas shkatërrimeve të gjera”, tha Kaiss.

Ekspertët paralajmërojnë se incidente të tilla jo vetëm që dëmtojnë ekosistemet lokale, por kanë edhe pasoja më të gjera ekonomike për sektorin bujqësor të Libanit.

Në prill të vitit 2025, Organizata e Ushqimit dhe Bujqësisë e OKB-së raportoi se konflikti i vitit 2024 kishte shkaktuar më shumë se 700 milionë dollarë (515 milionë £; 600 milionë euro) dëme dhe humbje në sektorin bujqësor të Libanit, veçanërisht në jug dhe në Luginën Bekaa.

Grupet mjedisore si Green Southerners në Liban shprehën gjithashtu shqetësim për ndikimin në prodhimin bujqësor dhe pjellorinë e tokës.

“Këto veprime kërcënojnë ekosistemet tashmë të dëmtuara nga fosfori i bardhë, me rreziqe serioze për komunitetet e insekteve dhe pjalmuesit natyrorë, duke dëmtuar biodiversitetin, sigurinë ushqimore dhe jetesën lokale”, tha grupi në një postim në Instagram.

Por nuk ka konsensus universal mbi rreziqet e glifosatit.

Agjencia Ndërkombëtare për Kërkime mbi Kancerin e Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) e klasifikon atë si “ndoshta kancerogjene për njerëzit”, duke përmendur një lidhje me limfomën jo-Hodgkin, ndërsa organe të tjera rregullatore, përfshirë Agjencinë Amerikane për Mbrojtjen e Mjedisit dhe Autoritetin Evropian të Sigurisë Ushqimore, kanë arritur në përfundimin se nuk ka gjasa të paraqesë një rrezik kancerogjen për njerëzit.

Ministria e jashtme libaneze tha se kishte ndërmend të paraqiste një ankesë zyrtare kundër Izraelit në Këshillin e Sigurimit të OKB-së.