Për breza me radhë, njerëzit janë paralajmëruar se kërcitja e gishtave shkakton artrit. Sot dihet se ky besim është kryesisht i pabazuar, por ekspertët shpjegojnë se çfarë ndodh realisht në trup kur nyjet kërcasin, klikojnë apo “gërryejnë” – dhe kur këto zhurma mund të jenë shenjë problemi.
Sipas specialistëve, zhurmat në nyje vijnë zakonisht nga njëra prej tre arsyeve: shpërthimi i flluskave të gazit në lëngun sinovial (lëngu që lubrifikon nyjet), lëvizja e tendinave ose ligamenteve mbi kocka, ose ndarja e përkohshme e sipërfaqeve të nyjës dhe rikthimi i tyre në pozicion. Për shembull, kërcitja e gishtave ndodh kur ndryshimi i shpejtë i presionit brenda kapsulës së nyjës krijon një flluskë gazi që shpërthen me zhurmë.
Reumatologu Dr. Rod Hughes shpjegon se këto tinguj, të njohur si “krepitacion”, janë shumë të zakonshëm dhe në shumicën e rasteve të padëmshëm. Megjithatë, nëse shoqërohen me dhimbje, ënjtje, bllokim të nyjës, ndjesi shpimi ose ulje të lëvizshmërisë, ato mund të tregojnë probleme të fshehura.
Në disa raste, kërcitja mund të jetë shenjë e hershme e osteoartritit, dëmtimeve të meniskut ose ligamenteve. Personat që kanë pasur lëndime të mëparshme, mbipeshë ose që merren me sporte me ngarkesë të lartë janë më të rrezikuar. Gratë mund të vërejnë më shumë shqetësime gjatë ciklit menstrual ose menopauzës, kur nyjet priren të jenë më “të lira”.

Jo gjithmonë shkaku është vetë nyja. Shpesh, zhurmat lidhen me dobësi ose mungesë koordinimi të muskujve. Për shembull, një shpatull që kërcet shpesh mund të tregojë se shpatulla (skapula) nuk po stabilizohet siç duhet, duke detyruar nyjën të lëvizë në mënyrë jo natyrale. Edhe klikimet në ije mund të vijnë nga muskuj stabilizues që nuk funksionojnë siç duhet, duke bërë që tendinat të “kapërcejnë” mbi kocka.
Klikimet në ije dhe ijë janë të zakonshme dhe shpesh të padëmshme, por ndonjëherë mund të sinjalizojnë çarje të labrumit, bllokim të nyjës së ijes ose hernie. Nëse gjatë lëvizjeve si rrotullimi i ijes apo ulja e thellë shfaqen dhimbje, kapje ose bllokim, këshillohet kontroll mjekësor.
Edhe pozicioni i gjumit apo i qëndrimit ulur ndikon në “kërcitjen” e nyjeve. Qëndrimet e gabuara mund të shkaktojnë keqpozicionim dhe stres të panevojshëm mbi nyje, ligamente dhe tendina, duke sjellë ngurtësi dhe dhimbje, sidomos në mëngjes. Moti i ftohtë dhe i lagësht shpesh e përkeqëson këtë ndjesi, pasi presioni i ulët atmosferik lejon zgjerimin e indeve, ndërsa të ftohtit i bën muskujt më pak elastikë dhe trash lëngun sinovial.
Sa i përket kërcitjes së qëllimshme të nyjeve, disa ekspertë paralajmërojnë se ajo mund të krijojë një lloj varësie nga ndjesia e lehtësimit të përkohshëm. Megjithatë, nuk ka prova shkencore që kjo sjell artrit ose dëmtime afatgjata. Një studim i famshëm personal i Dr. Donald Unger, i cili për më shumë se 50 vjet kërciti vetëm gishtat e njërës dorë, tregoi se nuk kishte asnjë ndryshim apo shenjë artriti krahasuar me dorën tjetër.
Për të ulur ngurtësinë dhe shqetësimet, ekspertët rekomandojnë shtrirje të lehta, aktivitet të rregullt fizik dhe forcim të muskujve rreth nyjeve me ushtrime të kontrolluara. Ushtrimet e lëvizshmërisë, ekuilibrit dhe koordinimit, si dhe aktivitetet me ndikim të ulët si noti, çiklizmi apo joga, ndihmojnë në mbajtjen e nyjeve më të shëndetshme dhe më të qeta. /GazetaExpress/