Cilët janë gjeneralët e “zhdukur” të Kinës

Lajme

Gazeta Express

03/02/2026 13:53

Spastrimet e jashtëzakonshme të Xi-së gjatë tre viteve kanë lënë një boshllëk në krye të ushtrisë së dytë më të fuqishme në botë.

Udhëheqja ushtarake e Kinës u shfaq para kombit në mars 2023, si një imazh uniteti pas Xi Jinping. Pas gati një dekade në pushtet, presidenti kinez kishte vendosur komandën e lartë që dëshironte: besnikë të zgjedhur prej tij për ta bërë Ushtrinë Çlirimtare Popullore një forcë botërore.

Por as besnikët e Xi-së nuk janë kursyer nga fushata e tij e gjerë për pastrimin e ushtrisë, spastrime që zyrtarisht fokusohen te korrupsioni, por që lidhen edhe me besnikërinë ndaj tij. Një nga një, anëtarët e Komisionit Ushtarak Qendror janë shkarkuar dhe vënë nën hetim. I fundit ishte gjenerali Zhang Youxia, gjenerali kryesor i Xi-së.

Xi ka larguar gjithashtu dhjetëra zyrtarë të tjerë të lartë ushtarakë në më pak se tre vite, një nivel tronditjeje i paprecedentë në historinë moderne kineze. Sipas një analize të New York Times mbi raportet e mediave shtetërore dhe njoftimet zyrtare, ushtria kineze ka pësuar spastrime të gjera.

Në fillim të vitit 2023, Kina kishte të paktën 30 gjeneralë dhe admiralë që drejtonin departamente të specializuara dhe komandat teatrore. Pothuajse të gjithë janë larguar ose janë zhdukur gjatë spastrimeve të Xi-së. Në disa raste, ai ka emëruar gjeneralë të rinj si zëvendësues, por shumë prej tyre gjithashtu kanë humbur nga skena publike. Vetëm shtatë gjeneralë duket se mbeten aktivë.

Spastrimet tregojnë fuqinë e jashtëzakonshme të Xi-së, por kanë krijuar edhe një boshllëk udhëheqës në ushtri. Rënia e gjeneralit Zhang dhe e një tjetër komandanti të shkarkuar me të, gjeneralit Liu Zhenli, e ka lënë Komisionin Ushtarak Qendror pa udhëheqësit që përgatisin forcat për betejë. Humbja e papritur e dy komandantëve kryesorë operacionalë mund të minojë përkohësisht besimin e Xi-së në gatishmërinë e ushtrisë.

I vetmi gjeneral i mbetur në komision është Zhang Shengmin, i cili ka mbikëqyrur spastrimet ushtarake të Xi-së dhe tani duket se është përgjegjës për disiplinën politike dhe besnikërinë. Ai ka kaluar pjesën më të madhe të karrierës si inspektor kundër korrupsionit dhe disiplinës politike në Forcën e Raketave, e cila kontrollon programet bërthamore dhe raketore të Kinës. Xi e promovoi vitin e kaluar në nënkryetar të Komisionit Ushtarak Qendror.

Shkarkimet kanë prekur pothuajse të gjitha degët e forcave të armatosura, përfshirë Forcën e Raketave dhe marinën. Edhe pesë komandat teatrore, rajonet që Xi krijoi në 2016 për të menaxhuar ushtrinë, janë goditur, përfshirë Komandën e Teatrit Lindor, përgjegjëse për operacionet rreth Tajvanit. Fundvitin e kaluar, Xi emëroi një komandant të ri për këtë teatër.

Që nga rënia e gjeneralit Zhang, gazeta zyrtare e ushtrisë kineze ka nxitur oficerët dhe ushtarët të mbështesin vendimin dhe të bashkohen rreth Xi-së. Ajo pranoi se shkarkimet dhe tronditjet po shkaktonin “vështirësi dhe dhimbje afatshkurtra”.
Por, sipas saj, në fund do të dalë një ushtri kineze edhe më e fortë.

Së pari, Xi duhet të gjejë një grup tjetër gjeneralësh të besueshëm, ndërsa si lider 72-vjeçar synon mandatin e katërt si sekretar i përgjithshëm i Partisë Komuniste të Kinës nga viti 2027, një post që me shumë gjasë do ta marrë.