“Isha i bllokuar në trupin tim për vite dhe dëgjova mamanë të thoshte tri fjalë shkatërruese”

Mistere

Gazeta Express

30/01/2026 19:58

Martin Pistorius mbeti në një gjendje vegjetative pasi u sëmur rëndë në moshën 12-vjeçare, por vite më vonë rifitoi vetëdijen – pa mundur të komunikonte.

Historia e Martin Pistorius është një nga rrëfimet më tronditëse të mbijetesës dhe durimit njerëzor. Për vite me radhë, ai ishte plotësisht i vetëdijshëm, por i burgosur brenda trupit të tij, i paaftë të fliste apo të lëvizte, ndërsa të gjithë rreth tij besonin se nuk kuptonte asgjë.

Martin, nga Johanesburgu i Afrikës së Jugut, ishte vetëm 12 vjeç kur u sëmur rëndë. Fillimisht, simptomat e tij u ngatërruan me grip, por më pas mjekët diagnostikuan meningjit kriptokokal dhe tuberkuloz të trurit.

Gjendja e tij shëndetësore u përkeqësua me shpejtësi. Ai humbi aftësinë për të folur, për të mbajtur kontakt me sy dhe për të kontrolluar trupin, përpara se të hynte në atë që mjekët e quajtën gjendje vegjetative.

Prindërve të tij, Rodney dhe Joan Pistorius, iu tha se djali i tyre me shumë gjasa nuk do të zgjohej kurrë. Megjithatë, ata vazhduan të kujdeseshin për të, duke u kapur pas shpresës.

Ajo që ata nuk dinin ishte se Martin kishte filluar të rifitonte vetëdijen rreth moshës 14 ose 15 vjeç.

Duke folur më vonë në emisionin The Wright Stuff, Martin e përshkroi momentin e rikthimit të vetëdijes si:

“Është si të përpiqesh të zgjohesh nga një ëndërr, por nuk mundesh.”

Në një intervistë për UNILAD në vitin 2023, Martin – sot 49 vjeç – tregoi:

“Rreth ditëlindjes sime të 16-të, mbaj mend njerëzit që flisnin për qimet në mjekër dhe pyesnin nëse duhej të më rruanin.”

Nga mosha 16 deri në 19 vjeç, vetëdija e tij u rikthye plotësisht. Por trupi i tij mbeti i paralizuar, përveç lëvizjeve minimale të syve, duke e bërë komunikimin të pamundur.

Plotësisht i vetëdijshëm për gjithçka që ndodhte rreth tij, Martin dëgjonte biseda, ndiqte ngjarje botërore si vdekja e Princeshës Diana dhe sulmet e 11 shtatorit.

“Dëgjoja, shihja dhe kuptoja gjithçka,” shpjegoi ai.

“Por nuk kisha asnjë fuqi apo kontroll. Ndjenja e pafuqisë totale është gjëja më e keqe që kam përjetuar ndonjëherë. Është sikur nuk ekziston – çdo gjë në jetën tënde vendoset nga të tjerët.”

Në një intervistë për NPR, nëna e tij pranoi tri fjalët shkatërruese që kishte thënë një herë pranë tij, pa e ditur se ai e kuptonte:

“Shpresoj të vdesësh.”

Më vonë, ajo sqaroi se ishte një shprehje dëshpërimi ekstrem, e thënë në kërkim të një pushimi nga dhimbja. Martin tregoi se me kalimin e kohës e kuptoi dhimbjen e saj, pasi ajo shihte vetëm “një hije të dhimbshme të fëmijës së shëndetshëm që kishte dashur dikur”.

Ditët e Martin kalonin në një qendër kujdesi special, i palëvizshëm, duke parë pafundësisht episode të Barney the Dinosaur, personazh që më vonë ai pranoi se e urrente. Kohën e matte duke vëzhguar hijet që lëviznin në dhomë, ndërsa përpiqej me dëshpërim të tregonte se ishte i vetëdijshëm.

Duke përshkruar një përpjekje për t’i sinjalizuar të atit, ai tregoi për Daily Mail:

“Përpiqesha ta bindja se isha kthyer. I bërtisja në mendje: ‘Babi, jam këtu!’ por ai nuk më shihte.”

Një moment kyç ndodhi kur terapistja Virna van der Walt vuri re lëvizje të vogla të syve dhe dyshoi se Martin ishte i vetëdijshëm. Ajo i nxiti prindërit të kryenin një vlerësim kognitiv.

Gradualisht, Martin filloi të rifitonte lëvizje të kufizuara dhe më në fund arriti të komunikonte përmes një kompjuteri me softuer të specializuar.

Më pas, ai studioi shkenca kompjuterike dhe sot punon si zhvillues uebi dhe shkencëtar kompjuterik. Në vitin 2012 botoi librin autobiografik Ghost Boy. Martin u martua me punonjësen sociale Joanna dhe sot ata kanë një djalë, duke jetuar një jetë familjare të lumtur – një fund shprese pas një kalvari të gjatë heshtjeje. /GazetaExpress/