Karrigia me intelegjencë artificiale që bën të “fluturosh” mendërisht

AutoTech

Gazeta Express

28/01/2026 20:00

A do të guxonit të ulesh në një karrige që mund t’ju çojë në një “gjendje të ndryshuar mendore” brenda pak minutash?

Ky është premtimi i karriges Aiora, një sedilje futuriste e krijuar nga shkencëtarët e Universitetit të Essex-it dhe kompania britanike e mobiljeve DavidHugh LTD.

Duke përdorur një princip të ri të quajtur “mekanikë e pastër e lëvizjes plane”, karrigia Aiora riprodhon ndjesinë e notimit në gjendje zero-gravitacioni, një efekt i ngjashëm me të qenit i pezulluar brenda një tanku sensory deprivation.

Që nga viti 2018, psikologët po studiojnë se si kjo karrige e pazakontë mund të ndryshojë aktivitetin e trurit të personit që ulet.

Kërkuesi kryesor, Dr. Nick Cooper nga Centre for Brain Science, thotë:

“Disa nga studimet tona kanë treguar modele aktiviteti të trurit të ngjashme me ato të meditantëve afatgjatë budistë, dhe jashtëzakonisht, edhe tek njerëz pa eksperiencë paraprake meditimi.”

Megjithatë, çmimi për këtë eksperiencë nuk është i vogël: një karrige Aiora kushton rreth 11,700 euro.

Karrigia funksionon duke minimizuar ndjesinë e gravitacionit dhe të fërkimit gjatë uljes. Çdo pjesë – mbështetësja e kokës, krahët, mbështetësja e shpinës dhe sedilja – lëvizin në rrugë horizontale të veçanta, duke shmangur efektin e gravitetit si një karrige lëkundëse.

Pjesët e lëmuara dhe rulë të avancuar reduktojnë rezistencën dhe fërkimin, duke lejuar që karrigia të ndjekë lëvizjet natyrore të trupit.

Dr. David Wickett, dizajneri i karriges dhe bashkëthemelues i DavidHugh Ltd, shpjegon:

“Sistemi është kaq i ndjeshëm saqë edhe frymëmarrja mund të ngrejë trupin e tërë.”

Si rezultat, personi që ulet nuk ndjen presion në asnjë pikë, duke dhënë ndjesinë e fluturimit. Ky efekt është aq i ndryshëm nga ulja në një karrige normale sa zakonisht duhen disa minuta për t’u mësuar të “fluturosh”.

Efektet shkojnë përtej rehatisë: Dr. Cooper dhe ekipi i tij kanë zbuluar se brenda 5–10 minutave të uljes, njerëzit hyjnë në një gjendje jo-ordinare të vetëdijes. Aktiviteti i valëve të ngadalta të trurit rritet, veçanërisht në pjesët frontale dhe fronto-qendrore të trurit, të lidhura me kontrollin mendor dhe përqendrimin.

“Kjo gjendje ngjason shumë me aktivitetin e ekspertëve të meditimit,” shpjegon Dr. Cooper, edhe pse shkencëtarët ende nuk e dinë saktësisht pse ndodh. Ai supozon se karrigia redukton ndjeshëm informacionin sensory që truri merr, duke lejuar përqendrimin e brendshëm.

Efekti është i ngjashëm me tanket e pezullimit sensory deprivation, ku uji shumë i kripur bën që personi të notojë në një gjendje neutraliteti gravitacional, duke eliminuar presionin dhe duke kombinuar errësirën dhe kufjet izolues. Studiuesit kanë treguar se qëndrimi në këtë gjendje mund të sjellë përfitime të thella meditimi, qetësim të mendjes dhe ulje të konsiderueshme të presionit të gjakut. /GazetaExpress/