Vetëm dy pije alkoolike në mbrëmje rrisin ndjeshëm rrezikun e kancerit të zorrës së trashë

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

26/01/2026 19:04

Vetëm disa pije alkoolike në mbrëmje mund të pothuajse dyfishojnë rrezikun e disa formave të kancerit të zorrës së trashë, sugjeron një studim shqetësues i ri.

Studimi amerikan u mbështet në një hulumtim afatgjatë që ndoqi dhjetëra mijëra të rritur mbi moshën 18 vjeç për rreth dy dekada.

Studiuesit krahasuan zakonet e konsumit të alkoolit gjatë jetës me rastet e mëvonshme të kancerit të zorrës së trashë dhe zbuluan se rreziku më i lartë vërehej te personat që konsumonin rregullisht sasi të mëdha alkooli, veçanërisht për kancerin e rektumit.

Sipas udhëzimeve amerikane, konsumimi u klasifikua si i lehtë, i moderuar ose i rëndë: deri në shtatë pije në javë për gratë dhe deri në 14 për burrat, ndërsa çdo sasi mbi këto kufij konsiderohej konsum i rëndë.

Në Mbretërinë e Bashkuar, të rriturit këshillohen të mos konsumojnë më shumë se 14 njësi alkooli në javë në mënyrë të rregullt – afërsisht gjashtë pinta birrë ose gjashtë gota mesatare verë.

Studimi tregoi se personat që konsumonin 14 ose më shumë pije në javë – pra rreth dy në ditë – kishin një rrezik 25 për qind më të lartë për kancer kolorektal në përgjithësi dhe një rrezik 95 për qind më të lartë për kancer të rektumit, krahasuar me ata që pinin pak.

Nga ana tjetër, ata që konsumonin jo më shumë se një pije në javë nuk shfaqën rritje të rrezikut për kancer kolorektal.

Studiuesit i ndanë pjesëmarrësit edhe në tre grupe: ata që nuk kishin pirë kurrë alkool, ata që pinin aktualisht dhe ish-pirësit. Nuk u gjet rritje rreziku te personat që kishin hequr dorë nga alkooli, çka sugjeron se ulja e konsumit ose ndalimi i tij mund të ndihmojë në mbrojtjen nga kanceri i zorrës së trashë.

Dr Erikka Loftfield, epidemiologe në Institutin Kombëtar të Kancerit në SHBA dhe bashkautore e studimit, tha se ky është ndër studimet e para që shqyrton lidhjen midis konsumit të alkoolit gjatë gjithë jetës dhe rrezikut për kancer kolorektal. Ajo theksoi se ekspozimi i akumuluar ndaj alkoolit përgjatë viteve, dhe jo vetëm zakonet në moshë të shtyrë, mund të jetë një faktor i rëndësishëm rreziku.

Studimi, i botuar në revistën shkencore Cancer, analizoi të dhëna shëndetësore nga 88,092 të rritur amerikanë të përfshirë në studimin e shqyrtimit të kancerit të prostatës, mushkërive, zorrës së trashë dhe vezoreve (PLCO), të cilët në fillim nuk kishin kancer.

Gjatë një ndjekjeje prej rreth 20 vitesh, u identifikuan 1,679 raste të kancerit kolorektal.

Kanceri kolorektal, i njohur edhe si kanceri i zorrës së trashë, përfshin kancerin që shfaqet në kolon dhe rektum dhe është një nga format më të zakonshme të kancerit në Mbretërinë e Bashkuar.

Së fundmi, kanceri i kolonit dhe rektumit u identifikua si lloji më i shpeshtë i kancerit i diagnostikuar te amerikanët nën moshën 50 vjeç.

Kanceri i rektumit zhvillohet në indet e rektumit dhe shenjat tipike përfshijnë gjak në jashtëqitje ose ndryshime në zakonet e zorrëve.

Edhe pse ekzistojnë shumë faktorë rreziku për kancerin e zorrës së trashë – si konsumimi i lartë i alkoolit, pirja e duhanit dhe dieta e dobët – këta faktorë zakonisht nuk e shkaktojnë drejtpërdrejt kancerin, por rrisin gjasat për dëmtime të ADN-së në qeliza, të cilat mund të çojnë në zhvillimin e tij.

Studiuesit paraqitën disa mekanizma të mundshëm që shpjegojnë lidhjen midis alkoolit dhe rritjes jonormale të qelizave. Alkooli prodhon acetaldehid, një substancë e njohur kancerogjene, e cila shkakton mutacione të ADN-së dhe stres oksidativ në kolon dhe rektum.

Gjithashtu, kjo toksinë pengon përthithjen e folatit, mungesa e të cilit lidhet me rritjen e rrezikut për disa lloje kanceri, përfshirë atë të kolonit. Alkooli dëmton edhe mikrobiomën e zorrëve, duke çuar në vdekjen e qelizave.

Megjithatë, autorët theksojnë se ka disa prova që konsumimi i moderuar i alkoolit mund të ulë inflamacionin dhe dëmtimin e ADN-së, çka mund të shpjegojë pse personat që qëndrojnë brenda kufijve të rekomanduar shfaqin rrezik më të ulët.

Në përfundim, studiuesit nënvizojnë se nevojiten kërkime të mëtejshme, përfshirë studime të reja afatgjata me të dhëna mbi konsumimin e alkoolit gjatë gjithë jetës, për të forcuar provat mbi rolin e uljes ose ndërprerjes së alkoolit në zhvillimin e kancerit kolorektal.

Ndërkohë, Shërbimi Kombëtar Shëndetësor britanik (NHS) po përgatitet të rrisë saktësinë e testeve për kancerin e zorrës së trashë në Angli, një hap që pritet të shpëtojë qindra jetë.

Kanceri i zorrës së trashë është forma e dytë më e shpeshtë e kancerit në Mbretërinë e Bashkuar, me rreth 44,100 raste të reja dhe 17,400 vdekje çdo vit.

Faktorët e rrezikut përfshijnë konsumimin e mishit të përpunuar, mbipeshën dhe alkoolin, çka ka çuar organizatën Cancer Research UK në përfundimin se më shumë se gjysma e rasteve – rreth 54 për qind – janë të parandalueshme.

Tani, sistemi shëndetësor po ul pragun e sasisë së gjakut që duhet të zbulohet në testin e jashtëqitjes për të dërguar pacientin për hetime të mëtejshme.

“Skanimi me një prag më të ulët do të ofrojë një sistem paralajmërimi më të hershëm për kancerin e zorrës së trashë, duke na ndihmuar të identifikojmë dhe trajtojmë sëmundjen më herët, shpesh para se të shfaqen simptomat”, tha profesor Peter Johnson, drejtori klinik kombëtar për kancer në NHS Angli. /GazetaExpress/