Hani “pak” nga ky ushqim për të “qëndruar të rinj”, thotë profesori

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

23/01/2026 21:29

Reduktimi i konsumit të një ushqimi të caktuar mund të jetë çelësi për ruajtjen e rinisë dhe shëndetit afatgjatë, sipas një prej ekspertëve më të njohur të plakjes.

Dr. Valter Longo, drejtor i Institutit të Jetëgjatësisë në Universitetin e Kalifornisë Jugore (USC), ka ndërtuar karrierën e tij mbi studimin e plakjes dhe sëmundjeve të lidhura me të.

Edhe pse jetëgjatësia mesatare në Britani është rreth 80 vjet, Dr. Longo beson se kjo mund të zgjatet duke ndjekur disa parime kyçe: aktivitet fizik i rregullt, ushqyerje e balancuar dhe kufizim i moderuar i disa ushqimeve.

Në mënyrë surprizuese, ushqimi që ai rekomandon të konsumohet me masë është peshku. Dr. Longo sugjeron vetëm dy ose tre porcione peshk në javë si pjesë e dietës së tij për jetëgjatësi.

“Ushqehuni kryesisht në mënyrë vegane, plus pak peshk,” ka shkruar ai në një blog të mëparshëm ku jep këshilla se si të ruajmë rininë.

Ai rekomandon zgjedhjen e peshqve dhe prodhimeve të detit me përmbajtje të lartë të omega-3, omega-6 dhe vitaminës B12, si salmoni, açuget, sardelet, merluci, levreku, trofta, midhjet dhe karkalecat, duke theksuar rëndësinë e cilësisë dhe nivelit të ulët të merkurit.

Përfitimet dhe rreziqet e konsumit të peshkut

Peshqit e pasur me omega-3, të njohura si “yndyrna të shëndetshme”, lidhen me përfitime të shumta shëndetësore. Studimet tregojnë se ato mbështesin shëndetin e trurit dhe mund të ulin faktorët e rrezikut për sëmundjet e zemrës.

Megjithatë, konsumimi i tepërt i peshkut – veçanërisht i peshkut yndyror – ka edhe anë negative. Shërbimi Kombëtar i Shëndetit në Britani (NHS) paralajmëron se këto lloje peshqish shpesh përmbajnë më shumë ndotës, përfshirë merkurin, një element toksik për organizmin e njeriut.

Edhe pse rreziku nga konsumi normal i peshkut është zakonisht i ulët, ekspozimi i lartë ndaj merkurit mund të shkaktojë probleme serioze si kriza epileptike, humbje kujtese, mpirje dhe çrregullime të tjera neurologjike.

NHS rekomandon që të rriturit të konsumojnë të paktën një porcion peshk yndyror në javë (rreth 140 g i gatuar), por thekson se disa grupe duhet të jenë më të kujdesshme.

Kujdes i veçantë për gratë dhe fëmijët

Sipas NHS, vajzat e reja, gratë që planifikojnë shtatzëni, gratë shtatzëna dhe ato që ushqejnë me gji duhet të kufizojnë konsumimin e peshkut yndyror në maksimum dy porcione në javë, pasi ndotësit mund të ndikojnë në zhvillimin e fetusit.

“Peshku është i dobishëm për shëndetin dhe për zhvillimin e foshnjës, por gjatë shtatzënisë dhe gjidhënies duhet shmangur peshku i papërpunuar dhe duhet siguruar që prodhimet e detit të jenë të gatuara mirë,” thekson NHS.

Jo vetëm çfarë hamë, por edhe kur hamë

Përveç dietës, Dr. Longo këshillon që ushqimi të konsumohet brenda një dritareje 12-orëshe çdo ditë, për të përfituar maksimalisht për shëndetin dhe jetëgjatësinë.

Një mendim të ngjashëm ndan edhe profesori Tim Spector, i cili ka sugjeruar se shmangia e ushqimit për të paktën 12 orë gjatë natës ndihmon trupin të rikuperohet dhe të ruajë ritmet natyrore biologjike.

Edhe Dr. Sarah Berry thekson se studimet tregojnë se personat që hanë më herët gjatë ditës ndihen më pak të uritur të nesërmen krahasuar me ata që konsumojnë ushqimin vonë në mbrëmje – edhe kur sasia dhe cilësia e ushqimit është e njëjtë. /GazetaExpress/