Një futbollist adoleshent, një skulptor e një parukier – Historitë e disa prej të vrarëve në protestat e Iranit

Lajme

Gazeta Express

15/01/2026 8:15

Agjencia e Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut (HRANA), me seli në Shtetet e Bashkuara, ka raportuar se gjatë dy javëve të fundit në Iran janë vrarë 2,550 persona, prej të cilëve 2,403 ishin protestues, ndërsa 147 persona rezultojnë të lidhur me strukturat qeveritare. HRANA thekson se të dhënat janë verifikuar përmes rrjeteve të saj brenda Iranit dhe se organizata ka pasur saktësi të lartë raportimi edhe në periudha të mëparshme trazirash.

Shifra të përafërta janë konfirmuar edhe nga një zyrtar iranian për agjencinë e lajmeve Reuters. Protestat nisën si reagim ndaj përkeqësimit të situatës ekonomike në Republikën Islamike, por me kalimin e ditëve janë shndërruar në një sfidë serioze për regjimin teokratik, duke u shoqëruar me nivele dhune të paprecedenta për dekada në Iran.

Autoritetet iraniane kanë ndërprerë në mënyrë të përsëritur komunikimet në internet, si pjesë e operacionit të shtypjes së protestave, çka ka vështirësuar raportimin e saktë të numrit të viktimave. Megjithatë, ekipi i të dhënave dhe forenzikës i Sky News ka arritur të identifikojë mbi 100 persona të vrarë dhe të verifikojë identitetin e të paktën 90 prej tyre, duke përdorur raportime nga mediat lokale, rrjetet sociale dhe burime të hapura.

Mes viktimave të para ishte Akram Pirgazi, një nënë 40-vjeçare me dy fëmijë, e cila u raportua si gruaja e parë e vrarë gjatë protestave. Ajo u qëllua me armë zjarri në qytetin Neyshabur, në verilindje të Iranit, më 7 janar dhe ndërroi jetë në spital po atë ditë.

Në Mashhad, po në të njëjtën provincë, skulptori 50-vjeçar Mehdi Salahshour u vra më 8 janar, sipas organizatës së të drejtave të njeriut Hengaw, me seli në Norvegji. Ai ishte një figurë e njohur e artit dhe kulturës iraniane, baba i dy fëmijëve dhe anëtar nderi i Institutit të Zhvillimit të Arteve Pamore, me pjesëmarrje në dhjetëra ekspozita dhe aktivitete akademike.

Një ditë më pas, regjisori dhe kineasti 39-vjeçar Javad Ganji u qëllua për vdekje gjatë protestave në Teheran. Ai kishte punuar për vite me radhë në projekte kinematografike dhe televizive si asistent regjisor dhe planifikues prodhimi.

Ndër viktimat e tjera raportohet edhe Shayan Asadollahi, një parukier 28-vjeçar nga qyteti Azna, në provincën Lorestan, i cila u vra më 1 janar. Ai ishte aktive në rrjetet sociale, ku ndiqej nga më shumë se 50 mijë persona në Instagram.

Po atë ditë, Ahmadreza Amani, një avokat praktikant 28-vjeçar, u qëllua në gjoks gjatë protestave në Azna dhe ndërroi jetë pak pasi mbërriti në spital. Sipas Iran International, Shoqata e Avokatëve të Yazdit i ka kërkuar zyrtarisht kreut të gjyqësorit një hetim të plotë dhe të pavarur mbi vdekjen e tij.

Të rinjtë kanë përbërë një pjesë të madhe të protestuesve, me moshën mesatare të të vrarëve që kemi verifikuar që është rreth 27 vjeç.

Rebin Moradi, një student 17-vjeçar kurd, thuhet se u vra në Teheran më 8 janar. Ai ishte një futbollist i ri premtues, anëtar i Ligës Premier të Futbollit për të Rinj të Teheranit dhe luante me Klubin Saipa.

Mediat e tij sociale përmbajnë fotografi dhe video nga disa vite më parë, që ilustrojnë pasionin e tij për këtë sport. Ai ishte gjithashtu notar dhe mundës, sipas organizatës për të drejtat e njeriut Hengaw.

Pas vdekjes së tij, një postim në Instagramin e tij pyeste: “Kush e kishte zemrën të të vriste?”

Përveç të vrarëve, më shumë se 18,100 persona janë arrestuar gjatë dy javëve të protestave, sipas HRANA-s.

Ndërsa protestat vazhdojnë në të gjithë Iranin, numri i të vrarëve pritet të rritet. Ekipi i të Dhënave dhe Mjekësisë Ligjore i Sky News do të vazhdojë të verifikojë detajet e të vrarëve, ndërsa rrezikojnë jetën e tyre duke protestuar kundër regjimit iranian.