Pse drithërat janë karbohidratet më të shëndetshme – dhe cilat janë më të mirat

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

14/01/2026 22:21

Drithërat kanë qenë pjesë e dietës njerëzore për dhjetëra mijëra vjet dhe vazhdojnë të jenë në qendër të ushqimit në mbarë botën. Nga tërshëra apo orizi në mëngjes, te bulguri në drekë dhe makaronat në darkë, këto bimë të vogla furnizojnë çdo ditë trupin me energji.

Në përgjithësi, drithërat ndahen në dy grupe:

Drithëra të vërteta, që janë fara barishtesh si gruri, orizi dhe misri.

Pseudodrithëra, që vijnë nga bimë jo-barishte, por konsumohen në të njëjtën mënyrë, si quinoa, amaranti dhe hikërrori.

Disa prej tyre konsiderohen drithëra të lashta, sepse kanë mbetur pothuajse të pandryshuara për mijëra vjet, ndryshe nga gruri dhe misri modern, të përzgjedhur gjerësisht për bujqësinë industriale. Këto drithëra të lashta janë zakonisht më të pasura natyrshëm me proteina, fibra, vitamina dhe minerale.

Ekspertë të ushqyerjes kanë vlerësuar disa nga drithërat më të zakonshme në supermarkete, duke nxjerrë në pah përfitimet dhe kufizimet e secilit.

Amaranti

Një pseudodrithë pa gluten, shumë i pasur me fibra, proteina bimore, hekur, magnez dhe aminoacidin lizine. Ka teksturë si qull kur gatuhet dhe përdoret në mëngjese, supa apo edhe për burgerë vegjetarianë. Përthithet mirë nëse zihet pas njomjes ose mbirjes.

I përshtatshëm për dieta pa gluten.

Elbi

Shumë i pasur me fibra, sidomos beta-glukane, që ndihmojnë në kontrollin e sheqerit në gjak. Ka shije të butë dhe teksturë kremoze. Versioni “hulled” (me lëvore) është më ushqyes.

Përmban gluten.

Hikërrori (buckwheat)

Pseudodrith pa gluten, burim i mirë i fibrave, vitaminave B dhe mineraleve. Përmban rutinë, një antioksidant që mbështet shëndetin e enëve të gjakut. Është proteinë e plotë bimore.

Pa gluten.

Bulguri

Grurë integral i thërrmuar dhe pjesërisht i gatuar, shumë praktik për përdorim. Burim i mirë i fibrave, hekurit dhe magnezit.

Përmban gluten.

Misri

Drith pa gluten dhe shumë i përhapur globalisht. Ushqyes kur konsumohet i plotë (jo i përpunuar), përmban fibra dhe komponime mbrojtëse bimore. Kombinimi me bishtajore rrit vlerën proteinike.

Pa gluten.

Farro

Një grurë i lashtë me teksturë të fortë dhe shije arre. I pasur me fibra, proteina, vitamina B, hekur dhe zink. Ngopës dhe shumë i përshtatshëm për sallata të ngrohta dhe supa.

Përmban gluten.

Freekeh

Grurë i ri i pjekur dhe i pjekur lehtë, me shije të tymosur. Ka indeks të ulët glicemik dhe shumë fibra, duke ndihmuar ngopjen dhe stabilizimin e sheqerit në gjak.

Përmban gluten.

Meli (millet)

Drith i vogël, i lehtë dhe shumë i gjithanshëm, për pjata të ëmbla dhe të kripura. Përthithet më mirë nëse njomet ose mbin para gatimit.

Pa gluten.

Tërshëra

Drith integral i pasur me fibra beta-glukane që ndihmojnë tretjen dhe energjinë e qëndrueshme. E përshtatshme për qull, pjekje dhe qumësht tërshëre.

Natyrshëm pa gluten, por shpesh kontaminohet – kërkoni versione të certifikuara.

Quinoa

Pseudodrith pa gluten, proteinë e plotë bimore me të nëntë aminoacidet esenciale. Shije neutrale dhe teksturë e lehtë. Duhet shpëlarë para gatimit për të hequr saponinat.

Pa gluten.

Orizi

Drithi më i konsumuar në botë. Orizi kaf ka më shumë fibra dhe minerale se i bardhi. Kombinimi me perime, bishtajore ose proteina ndihmon kontrollin e sheqerit në gjak.

Pa gluten.

Sorgumi

Drith rezistent ndaj thatësirës, i pasur me fibra dhe antioksidantë. Mund të përdoret në qull, sallata ose të piqet si kokoshka.

Pa gluten.

Teff

Drith shumë i vogël nga Etiopia, pa gluten dhe shumë i pasur me hekur, kalcium dhe fibra. Përdoret për qull, bukë dhe makarona pa gluten.

Pa gluten.

Gruri

Drithi më i përdorur në botë. Problemi nuk është gruri vetë, por versionet e rafinuara. Produktet integrale të grurit janë burim i mirë fibrash, vitaminash B dhe mineralesh.

Përmban gluten.

Po kuskusi?

Kuskusi nuk është drith, por një lloj paste e rafinuar nga gruri. Ushqyeshmërisht i ngjan makaronave të bardha dhe ka pak fibra, përveçse në versionin integral.

Përmban gluten dhe nuk është i barabartë me drithërat integrale të paprekura si quinoa, elbi apo meli.

Drithërat – veçanërisht ato integrale dhe të lashta – janë ndër burimet më të shëndetshme të karbohidrateve. Zgjedhja e formave sa më pak të përpunuara, kombinimi me perime, yndyrna të shëndetshme dhe proteina, i bën ato edhe më të dobishme për shëndetin afatgjatë. /GazetaExpress/