Bota e së nesërmes: Një futurolog zbulon risitë që pritet të ndryshojnë jetën tonë deri në vitin 2050 – përfshirë ashensorin hapësinor

Mistere

Gazeta Express

13/01/2026 19:11

Organe të bioprintuara, një ashensor që të çon në hapësirë dhe robotë që jetojnë bashkë me ne mund të tingëllojnë si fantashkencë, por sipas ekspertëve, këto mund të bëhen realitet deri në vitin 2050.

Kështu parashikon futurologu Tom Cheeswright, i cili ka identifikuar disa nga përparimet më mbresëlënëse që pritet të përmirësojnë jetën tonë deri në mesin e shekullit XXI. Ai ka bashkëpunuar me astrofizikanin dhe shkrimtarin e fantashkencës Dr Alastair Reynolds për të hartuar një listë risish që mund të bëhen pjesë e përditshmërisë sonë.

Mes tyre përfshihen retina të personalizuara, një dietë e bazuar te mishi i rritur në laborator dhe insektet, si edhe zhdukja graduale e smartfonëve.

“Është bërë modë të ankohemi për një të ardhme të dominuar nga inteligjenca artificiale, robotika dhe ndryshimet teknologjike të pandalshme, por në të vërtetë kemi shumë arsye për optimizëm,” shprehet Cheeswright.

“Kur shohim përparimin që kemi bërë vetëm në fillim të shekullit XXI – nga deshifrimi i gjenomit njerëzor deri te energjitë e rinovueshme që janë kthyer në burimet më të shpejta në rritje – bëhet e qartë se zgjuarsia njerëzore mund ta mposhtë pesimizmin.”

Organe të printuara për të zëvendësuar ato që dështojnë

Sipas ekspertëve, sistemi shëndetësor i së ardhmes do të jetë rrënjësisht ndryshe nga ai i sotmi. Theksi do të zhvendoset nga trajtimi te parandalimi, duke bërë që njerëzit të jetojnë më gjatë dhe më shëndetshëm.

Megjithatë, teknologjitë e reja do të përmirësojnë ndjeshëm edhe trajtimin. Bioprintuesit 3D do të mundësojnë krijimin e organeve komplekse – si veshkat, mëlçia apo edhe sytë – duke përdorur qelizat e vetë pacientit. Kjo do të eliminojë rrezikun e refuzimit dhe listat e gjata të pritjes për donatorë.

Ndërtimi i ashensorit të parë hapësinor

“Faza e ardhshme e eksplorimit hapësinor do të shënohet nga ndërtimi i ashensorit të parë hapësinor në botë,” shpjegojnë autorët. Ai do të jetë një strukturë gjigante që do të transportojë mallra dhe pasagjerë drejt orbitës.

Më i qetë, më i pastër dhe më i qëndrueshëm se raketat, udhëtimi do të zgjasë disa javë dhe do të ofrojë pamje të jashtëzakonshme gjatë ngritjes nga Toka.

Robotë shoqërues dhe “bashkëjetues” artificialë

Deri në vitin 2050, robotët shtëpiakë pritet të bëhen të zakonshëm, madje të pranishëm pothuajse në çdo shtëpi. Ata do të jenë kompaktë, të lehtë për t’u ruajtur dhe të aftë për të kryer punë bazë si larja dhe palosja e rrobave, nxjerrja e mbeturinave apo pastrimi.

Falë inteligjencës artificiale të avancuar, këta robotë nuk do të kufizohen vetëm te puna fizike, por do të ofrojnë edhe shoqëri, biseda dhe bashkëpunim.

Mish i rritur në laborator dhe insekte si burim proteine

Ekspertët parashikojnë se konsumi i mishit do të vazhdojë të bjerë, ndërsa burimet alternative të proteinave do të bëhen gjithnjë e më të zakonshme. Ata që vazhdojnë të konsumojnë mish do të zgjedhin cilësinë mbi sasinë.

Mishi i rritur në laborator pritet të bëhet më i përballueshëm dhe më i shijshëm, duke ofruar një alternativë etike. Ndërkohë, insektet do të hyjnë gradualisht në dietë, kryesisht në formë pluhuri, si burim i pasur proteinash që i jep ushqimeve një shije të lehtë arrë.

Fundi i smartfonit

“Mund të duket e vështirë për ta imagjinuar sot, por po hyjmë në epokën e fundit të pajisjeve që mbahen në dorë,” thonë studiuesit.

Në 25 vitet e ardhshme, syzet inteligjente pritet të bëhen mjeti kryesor për të parë dhe komunikuar me botën. Ekranet në shtëpi do të zvogëlohen gjithnjë e më shumë, ndërsa televizorët do të jenë aq të hollë sa letër-muri, të integruar në sipërfaqe pa humbur cilësinë ultra të lartë të imazhit.

Ky vizion optimist vjen në një kohë kur kërkimet tregojnë se vetëm një në gjashtë të rritur në Mbretërinë e Bashkuar ndihet optimist për të ardhmen, ndërsa brezi Z është katër herë më shpresëplotë se brezat më të vjetër.

Projekti “Meet Tomorrow” synon pikërisht të ngjallë shpresë dhe entuziazëm për të ardhmen.

“Vetëm 25 vjet më parë, smartfonët, transmetimet online dhe asistentët digjitalë ishin fantashkencë,” thotë Dr Reynolds. “Ndryshimi është i pashmangshëm – dhe kjo e bën të ardhmen jashtëzakonisht intriguese.”/GazetaExpress/