Shenjë e hershme e demencës që mund të ngatërrohet me një gjendje të zakonshme dimërore

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

31/12/2025 19:10

Një shenjë e hershme e demencës mund të keqinterpretohet lehtësisht si një problem i zakonshëm i dimrit. Nëse kjo shenjë shfaqet së bashku me sinjale të tjera paralajmëruese, mund të jetë e nevojshme konsultimi me mjekun.

Demenca nuk është një sëmundje e vetme, por një sindromë, pra një grup simptomash që lidhen me përkeqësimin gradual të funksioneve të trurit. Ajo mund të shkaktojë humbje të kujtesës, ndryshime në sjellje dhe personalitet, si dhe vështirësi në lëvizje. Megjithatë, në fazat e hershme simptomat shpesh janë të buta dhe jo gjithmonë të dukshme, ndaj mund të ngatërrohen me gjendje të tjera.

Sipas Dementia UK, një nga shenjat e mundshme të hershme të demencës është humori i ulët, ankthi ose depresioni. Organizata thekson se në fazat fillestare, simptomat zakonisht fillojnë të ndikojnë në jetën e përditshme të personit.

Problemi qëndron në faktin se humori i ulët ose depresioni janë gjithashtu simptoma tipike të çrregullimit afektiv sezonal (SAD) – një formë depresioni që shfaqet zakonisht gjatë dimrit dhe largohet në muajt e verës.

Sipas Shërbimit Shëndetësor Kombëtar (NHS), SAD mund të shoqërohet me këto shenja:

Humor i ulët

Humbje interesi për aktivitetet që zakonisht sjellin kënaqësi

Ndjenja faji, dëshpërimi ose pavlefshmërie

Shqetësim, nervozizëm ose irritim

Vështirësi në përqendrim

Oreks i shtuar dhe ngrënie më e shpeshtë

Lodhje e shtuar dhe gjumë më i gjatë se zakonisht

Mendime për vetëdëmtim ose vetëvrasje

Ndërkohë, Dementia UK liston edhe shenja të tjera të hershme të demencës, si:

Probleme me kujtesën dhe përqendrimin

Vështirësi në gjuhë dhe komunikim, përfshirë gjetjen e fjalëve të duhura dhe ndjekjen e bisedave

Probleme me planifikimin, zgjidhjen e problemeve dhe marrjen e vendimeve

Humbje orientimi dhe humbje në vende të njohura, për shkak të mosnjohjes së shenjave orientuese si tabelat apo orientuesit vizualë

Ndryshime në sjellje dhe personalitet, si mungesë durimi ose tërheqje sociale

Organizata sqaron se shpesh personi vetë mund t’i vërejë këto ndryshime, por jo rrallë janë familjarët, miqtë ose kolegët ata që i dallojnë të parët. Gjithashtu, problemet me kujtesën nuk janë gjithmonë shenja e parë në disa lloje demence, si demenca frontotemporale, ku ndryshimet në sjellje dhe personalitet mund të shfaqen më herët.

Po ashtu, personat me demencë me fillim të hershëm (para moshës 65 vjeç) kanë më pak gjasa të përjetojnë humbje kujtese si simptomë fillestare.

Sipas Dementia UK, ndryshimet në humor janë veçanërisht të lidhura me dy lloje specifike demence:

Demenca vaskulare, e cila mund të shkaktojë ndryshime në humor, sjellje dhe personalitet

Demenca me trupëza Lewy, e cila shpesh shoqërohet me ankth dhe depresion

Në përfundim, edhe pse humori i ulët në dimër është i zakonshëm dhe shpesh i padëmshëm, kur ai shoqërohet me ndryshime të tjera njohëse ose të sjelljes, nuk duhet neglizhuar. Vlerësimi i hershëm mjekësor mbetet thelbësor për diagnozë dhe mbështetje sa më të shpejtë. /GazetaExpress/