Mjeku paralajmëron: Dhurata e zakonshme e Krishtlindjeve mund t’ju sëmurë

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

25/12/2025 20:41

Një ekspert shëndetësor ka paralajmëruar për një dhuratë shumë e zakonshme gjatë Krishtlindjeve – qirinjt aromatik – duke shpjeguar se ata mund të shkaktojnë probleme të frymëmarrjes.

Për shumë njerëz, qirinjt janë pjesë e atmosferës festive, duke dhënë një aromë të këndshme në shtëpi. Por përveç rrezikut të dukshëm nga zjarri, ata mund të sjellin edhe disa probleme të tjera.

Mjeku i përgjithshëm Neel Patel nga LloydsPharmacy tha se qirinjt e Krishtlindjeve mund të shkaktojnë reaksione të ngjashme me alergjitë për shkak të kimikateve që përmbajnë:

“Shumë qirinj aromatikë përmbajnë parfume sintetike, ngjyra dhe përbërës shtesë që lëshojnë komponente organike të avulluara (VOCs) gjatë djegies. Këto kimikate mund të irritojnë sistemin e frymëmarrjes, duke shkaktuar kollë, teshtima ose kongjestion.”

Ai rekomandoi që personat që janë të ndjeshëm ndaj këtyre kimikateve të shmangin qirinjt aromatikë ose të zgjedhin qirinj pa aromë. Këshilla e tij mbështetet edhe nga një editorial i publikuar në Annals of Medicine and Surgery në vitin 2023.

Studimi thekson se:

“Kur qirinjt aromatikë ndizën brenda shtëpisë, lëshohen disa gazra të dëmshme, disa prej të cilëve mund të jenë kancerogjene.”

Shkencëtarët vunë në dukje se disa hidrokarbure aromatike policiklike, të njohura si kancerogjene (si naftalina, antrakeni dhe pireni), janë gjetur në tymrat e qirinjve, duke rezultuar nga dylli, aromat ose ngjyrat e djegura.

Problemet më të zakonshme të raportuara nga personat e ekspozuar ndaj qirinjve aromatikë përfshijnë:

Marramendje

Dhimbje koke

Irritim të mukozës

Probleme me frymëmarrjen

Lotim sysh

Teshtima

Hije të mbyllura të hundës

Djegie ose ngushtim të gjoksit

Fyt të thatë ose të irrituar

Studimi shton se djegia e qirinjve aromatikë në ambiente të mbyllura rrit nivelin e poluantëve si formaldehidi, CO₂ dhe VOCs mbi nivelet normale, duke bërë që qirinjt të jenë një burim i ndotjes së brendshme. Disa dylli të ngjyrosur përmbajnë edhe ngjyra që janë lidhur me zhvillimin e kancerit të fshikëzës.

Ekspertët këshillojnë:

Përdorni qirinj të bërë nga materiale natyrale si dylli i bletës

Shmangni parfumet sintetike dhe zgjidhni qirinj të aromatizuar me vajra esencialë

Digjni qirinj vetëm në dhoma të ventiluar mirë

Megjithatë, pulmonologia Renee Dixon nga Cleveland Clinic tha se qirinjt nuk paraqesin “rrezik të menjëhershëm”. Ajo theksoi se gatimi në ambiente të mbyllura është më i rrezikshëm, pasi rrit grimcat në ajër dhe lidhet me sëmundje të frymëmarrjes.

Ajo rekomandon:

“Kini kujdes të investoni në qirinj me cilësi të lartë dhe mbani dhomat të ventiluar mirë.”

Megjithatë, ajo pranon se ekziston një lidhje e mundshme midis qirinjve aromatikë dhe kancerit të fshikëzës. /GazetaExpress/