“Vijmë në paqe!” Shkencëtari zbulon si do të duket kontakti i parë me alienët – dhe nuk ka asgjë të përbashkët me filmat

Mistere

Gazeta Express

22/12/2025 19:26

Teksa astronomët vazhdojnë të kërkojnë në univers gjurmë të jetës jashtëtokësore, një studiues ka hedhur dritë mbi mënyrën se si mund të duket kontakti i parë me alienët. Dhe sipas tij, kjo përballje nuk do t’i ngjajë aspak skenave spektakolare të Hollivudit.

Sipas të ashtuquajturës “Hipoteza Eskatiane”, civilizimi i parë jashtëtokësor që mund të zbulojmë ka shumë gjasa të jetë në momentet e tij të fundit, në prag të një kolapsi të plotë. Arsyeja? Ashtu si yjet që ndizen më fort pak çaste para se të shuhen, edhe civilizimet, sipas kësaj teorie, mund të bëhen më të dukshme pikërisht para zhdukjes.

Sipas Dr. David Kipping, nga Universiteti Columbia, kjo do të thotë se alienët e parë që mund të zbulojmë do të jenë “jashtëzakonisht të zhurmshëm”.

Në një video në YouTube, Dr. Kipping shpjegon:

“Hollivudi na ka kushtëzuar të presim dy lloje kontakti me alienët: ose një pushtim armiqësor, ose një specie dashamirëse që vjen për t’i dhuruar njerëzimit dije.

Por Hipoteza Eskatiane nuk është asnjëra prej këtyre.

Sipas saj, kontakti i parë do të jetë me një civilizim në agoninë e tij – një shoqëri që përpëlitet dhunshëm para fundit.”

Në një punim shkencor që pritet të botohet në Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, Dr. Kipping argumenton se zbulimi i alienëve duhet të ndjekë të njëjtat rregulla si çdo zbulim tjetër astronomik. Kjo do të thotë se shembujt e parë që zbulojmë zakonisht nuk janë tipikë, por raste të rralla dhe ekstreme.

Për ta kuptuar këtë “paragjykim të zbulimit”, mjafton të shikojmë qiellin natën. Nga mijëra yje që shohim me sy të lirë, rreth një e treta janë yje gjigantë në fazën përfundimtare të jetës së tyre.

Kjo fazë zgjat më pak se 10 për qind të jetës së një ylli dhe vetëm rreth 1 për qind e yjeve në univers ndodhen në këtë stad. Megjithatë, për shkak se yjet që po vdesin janë shumë më të ndritshëm, ata përbëjnë një pjesë të madhe të yjeve që ne mund të shohim.

E njëjta gjë vlen edhe për ngjarje shumë më ekstreme si supernovat – shpërthime gjigante që ndodhin kur yjet masivë shterojnë karburantin dhe shemben. Këto janë jashtëzakonisht të rralla: një galaktikë sa Rruga e Qumështit përjeton vetëm një supernovë çdo 50 vjet. Megjithatë, astronomët zbulojnë mijëra supernova çdo vit, thjesht sepse ato janë tepër të ndritshme.

Sipas Dr. Kipping, nuk ka asnjë arsye pse zbulimi i parë i jetës inteligjente jashtëtokësore të mos ndjekë të njëjtin model.

“Prandaj, duhet të presim që zbulimi i parë i një civilizimi alien të jetë dikush që po bën shumë zhurmë,” thotë ai.

“Sjellja e tyre ndoshta do të jetë jo tipike, por pikërisht intensiteti i madh i sinjaleve i bën ata kandidatët më të mundshëm për t’u zbuluar.”

Me fjalë të tjera, alienët e parë që mund të “takohen” do të ngjajnë me një mysafir të zhurmshëm dhe të bezdisshëm në një festë: shumica nuk sillen ashtu, por ata që e bëjnë, bien menjëherë në sy.

Por kur mendojmë se çfarë e bën një civilizim “të zhurmshëm”, panorama bëhet më e zymtë. Sa më i avancuar të jetë një civilizim, aq më efikas bëhet ai – duke shpërdoruar më pak energji dhe duke e përdorur atë në mënyrë më të qëndrueshme.

Ashtu si një shtëpi moderne e mirëmbajtur humbet më pak nxehtësi sesa një ndërtesë e vjetër e rrënuar, një civilizim i shëndetshëm nuk duhet të çlirojë sasi të mëdha energjie të tepërt. Në këtë kuptim, “zhurma” e një civilizimi është shenjë e një çekuilibri ekstrem, që paralajmëron kolapsin.

Për shembull, nxehtësia dhe energjia e madhe e çliruar nga një luftë bërthamore do ta bënte një planet të “ndriçonte” në mënyrë të dallueshme për teleskopët e ndjeshëm. Po ashtu, disa shkencëtarë kanë sugjeruar se edhe ndryshimet e shpejta klimatike të shkaktuara nga aktiviteti njerëzor mund të shihen si shenjë e jetës inteligjente në Tokë.

Disa civilizime në rënie të lirë mund të fillojnë madje të transmetojnë sinjale në hapësirë, në një përpjekje të dëshpëruar për të gjetur jetë tjetër. Dr. Kipping ka sugjeruar se sinjali i famshëm “Wow!”, i zbuluar në vitin 1977, mund të ketë qenë britma e fundit e një civilizimi në prag të zhdukjes.

Në vend që të fokusohen vetëm në disa sisteme yjore premtuese ose të presin me durim një mesazh të qartë, Dr. Kipping sugjeron që shkencëtarët duhet të skanojnë shpesh të gjithë qiellin. Sinjale të shkurtra dhe të pashpjegueshme, shkëlqime të papritura apo sisteme që ndryshojnë në mënyrë të çuditshme dhe të shpejtë, mund të jenë shenja të një civilizimi “të zhurmshëm” në kolaps.

Edhe pse kjo ide nuk është aspak ngushëlluese, ajo mund të na ndihmojë të gjejmë gjurmët e para të jetës inteligjente në univers.

Çfarë është Paradoksi i Fermit?

Paradoksi i Fermit ngre pyetjen: nëse në galaktikën tonë ka rreth 200–400 miliardë yje dhe të paktën 100 miliardë planetë, pse nuk kemi parë ende asnjë shenjë të jetës jashtëtokësore?

Ky kundërshtim mban emrin e fizikanit italian Enrico Fermi, i cili e shtroi për herë të parë këtë pyetje në vitin 1950. Ai e konsideronte të jashtëzakonshme që, pavarësisht përmasave gjigante të universit, nuk është zbuluar ende asnjë sinjal apo projekt inxhinierik jashtëtokësor.

Fermi arriti në përfundimin se duhet të ekzistojë një pengesë që kufizon shfaqjen dhe përhapjen e civilizimeve inteligjente, teknologjikisht të avancuara. Kjo pengesë njihet si “Filtri i Madh”.

Nëse ky filtër nuk qëndron në të kaluarën tonë, atëherë – sipas disa shkencëtarëve – pengesa që do ta ndalë njerëzimin nga kolonizimi i botëve të tjera mund të jetë ende përpara nesh.

Profesori Brian Cox beson se përparimet shkencore dhe inxhinierike që i duhen një civilizimi për të pushtuar yjet, mund të çojnë paradoksalisht në shkatërrimin e tij.

“Një zgjidhje e Paradoksit të Fermit është se nuk është e mundur të menaxhosh një botë që ka fuqinë të shkatërrojë veten,” thotë ai.

“Mund të ndodhë që zhvillimi i shkencës dhe teknologjisë të tejkalojë aftësinë tonë politike për ta kontrolluar atë, duke çuar në katastrofë.”

Shpjegime të tjera sugjerojnë se civilizimet inteligjente mund të ekzistojnë, por nuk kanë teknologjinë e nevojshme për të komunikuar me Tokën, ose se distancat mes tyre janë aq të mëdha sa dialogu bëhet i pamundur.

Sipas Hipotezës së Kopshtit Zoologjik, jeta inteligjente jashtëtokësore mund të ekzistojë, por zgjedh qëllimisht të shmangë kontaktin me Tokën, për të lejuar zhvillimin natyror të njerëzimit. /GazetaExpress/