“Brezi Snus”: Një në 25 të rinj të Gjeneratës Z përdorin tashmë qese nikotine që shkaktojnë varësi

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

17/12/2025 19:22

Përdorimi i qeseve të nikotinës – produkte të vogla, pa tym dhe pa duhan – është rritur ndjeshëm tek të rinjtë, pavarësisht shqetësimeve serioze se ato mund të rrisin rrezikun për një sërë problemesh shëndetësore, përfshirë sëmundjet e zemrës dhe kancerin.

Sipas një studimi nga University College London (UCL), një në 25 të rinj të Gjeneratës Z tashmë përdorin këto qese të vogla në formë jastëku, të cilat përmbajnë nikotinë sintetike dhe aromatizues.

Për krahasim, në vitin 2022, përdorimi mes të rinjve 16–24 vjeç ishte vetëm 0.7 për qind.

Në total, rreth gjysmë milioni britanikë përdorin sot qese nikotine – dhjetë herë më shumë sesa në vitin 2020, zbuluan studiuesit.

Si funksionojnë qeset e nikotinës?

Qeset vendosen në mënyrë diskrete midis buzës së sipërme dhe mishit të dhëmbëve. Ato lëshojnë gradualisht nikotinë, e cila përthithet në qarkullimin e gjakut përmes qindra enëve të vogla të gjakut në mukozën e gojës, për një periudhë 20 deri në 60 minuta.

Ato nuk duhen ngatërruar me snus-in tradicional, i cili përmban duhan dhe ka formë si qese çaji. Qeset e reja nuk përmbajnë duhan, por vetëm nikotinë sintetike.

Pse janë bërë kaq popullore?

Ekspertët, të cilët sot kërkuan ndalimin e shitjes së këtyre produkteve, thonë se popullariteti i tyre vjen nga dëshira për të përjetuar efektin stimulues të nikotinës pa dëmet toksike të duhanit ose kimikatet që gjenden në cigaret elektronike.

Shumë adoleshentë mendohet se ndikohen edhe nga futbollistët profesionistë.

Ish-sulmuesi i Anglisë dhe Leicester City-t, Jamie Vardy (38 vjeç), i cili aktualisht luan për klubin italian Cremonese, ka pranuar publikisht se përdor qese nikotine.

Ndërkohë, një studim i vitit të kaluar nga Shoqata e Futbollistëve Profesionistë zbuloi se një në pesë lojtarë elitarë përdor qese nikotine ose snus, duke thënë se ato i ndihmojnë të qetësohen gjatë ndeshjeve.

Çfarë tregojnë të dhënat shkencore?

Studimi i ri, i publikuar në revistën The Lancet Public Health, ndoqi zakonet e pirjes së duhanit dhe përdorimit të nikotinës te 128,000 të rritur britanikë, të moshës 16 vjeç e lart, nga tetori 2020 deri në mars 2025.

Rezultatet tregojnë se:

përdorimi i qeseve të nikotinës u rrit nga 0.1% e popullsisë në vitin 2020 në 1% në vitin 2025;

mes të rinjve 16–24 vjeç, përdorimi u rrit nga 0.7% në 2022 në 4% në 2025;

nuk pati asnjë ndryshim domethënës te personat mbi 35 vjeç.

Studimi u financua nga Cancer Research UK.

Përdorimi ishte më i përhapur:

tek meshkujt, veçanërisht 16–24 vjeç;

tek personat që pinin duhan ose përdornin vape.

Më shumë se dy të tretat e përdoruesve të qeseve përdornin edhe produkte të tjera nikotine, si cigare ose vape – një trend i ngjashëm me atë në SHBA, Danimarkë, Poloni dhe Australi.

Megjithatë, 16 për qind e përdoruesve nuk kishin pirë kurrë rregullisht duhan.

Mjet për lënien e duhanit apo rrezik i ri?

Studiuesit vunë re se gjithnjë e më shumë duhanpirës përdorën qese nikotine gjatë përpjekjeve për të lënë duhanin:

nga 2.6% në vitin 2020,

në 6.5% në vitin 2025.

“Përdorimi i qeseve të nikotinës në Britaninë e Madhe është rritur ndjeshëm, i nxitur kryesisht nga të rinjtë, veçanërisht meshkujt,” shkruajnë autorët.

“Këto gjetje theksojnë rëndësinë e vendosjes së kufizimeve të moshës për shitje dhe nevojën për më shumë kërkime mbi rolin e tyre në lënien e duhanit.”

Paralajmërime për marketingun dhe rreziqet shëndetësore

Dr Harry Tattan-Birch, studiues i lartë në UCL dhe autor kryesor i studimit, tha se rritja e përdorimit lidhet ngushtë me:

reklamat agresive në rrjete sociale,

billboard-e,

bare dhe stacione trenash,

sponsorime eventesh sportive dhe festivalesh muzikore.

Ai shtoi:

“Qeset e nikotinës janë dukshëm më pak të dëmshme se cigaret dhe ndoshta më pak të rrezikshme se cigaret elektronike.

Por ato nuk janë të padëmshme dhe aktualisht mund të shiten te fëmijët, pa kufizime marketingu dhe pa tavan për përmbajtjen e nikotinës.”

Ndalime në Europë dhe boshllëqe ligjore në Britani

Shqetësimet se qeset e nikotinës mund të shërbejnë si një ‘portë hyrëse’ drejt duhanpirjes kanë çuar në ndalimin e tyre në disa vende europiane, përfshirë Francën, Belgjikën dhe Holandën.

Në vende të tjera, si Australia, ato janë të disponueshme vetëm me recetë mjekësore.

Në Mbretërinë e Bashkuar, për shkak se nuk përmbajnë duhan, qeset e nikotinës mund të shiten ligjërisht edhe te të miturit dhe shpesh vendosen pranë ëmbëlsirave në dyqanet e lagjes.

Projektligji britanik për duhanin dhe vape-t pritet të vendosë kufizime më të forta, por nuk do të hyjë në fuqi për disa muaj.

Rreziqe të mundshme për shëndetin

Studime amerikane i kanë lidhur qeset e nikotinës me rritje të rasteve të helmimit nga nikotina te fëmijët e vegjël.

Studime të tjera sugjerojnë se:

ato mund të rrisin rrezikun e sëmundjeve të zemrës te personat që më parë nuk përdornin nikotinë;

mund të paraqesin rrezik për kancer oral, megjithëse nevojiten më shumë kërkime.

Efektet anësore afatshkurtra përfshijnë:

marramendje,

të përziera,

gjakderdhje të mishrave të dhëmbëve,

të vjella. /GazetaExpress/