Shkencëtarët zbulojnë moshën befasuese kur aftësia fizike arrin kulmin

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

17/12/2025 19:06

Shkencëtarët kanë zbuluar moshën befasuese kur aftësia fizike arrin nivelin më të lartë, dhe gjetjet mund të shpjegojnë suksesin e shumë sportistëve të famshëm botërorë.

Në një studim të ri, studiues nga Instituti Karolinska ndoqën për më shumë se katër dekada mbi 400 burra dhe gra, të moshave nga 16 deri në 63 vjeç.

Gjatë 47 viteve, pjesëmarrësit u testuan vazhdimisht përmes një sërë provash fizike, përfshirë kapacitetin aerobik, qëndrueshmërinë muskulore dhe fuqinë muskulore.

Analiza e rezultateve tregoi se aftësia fizike në përgjithësi arrin kulmin rreth moshës 35 vjeç.

Disa nga sportistët elitarë më të suksesshëm në botë e kanë arritur kulmin pikërisht në këtë moshë, përfshirë LeBron James dhe Serena Williams.

“Nuk është kurrë vonë për të filluar të lëvizësh,” tha Maria Westerståhl, autore kryesore e studimit.

“Studimi ynë tregon se aktiviteti fizik mund të ngadalësojë rënien e performancës, edhe pse nuk mund ta ndalë plotësisht atë.

Tani do të kërkojmë mekanizmat që shpjegojnë pse kulmi i performancës arrihet rreth moshës 35 vjeç dhe pse aktiviteti fizik e ngadalëson, por nuk e ndalon plotësisht, rënien.”

Është e ditur se me kalimin e viteve trupi fillon të ngadalësohet. Edhe sportistët elitarë, që vazhdojnë të stërviten gjatë gjithë jetës, humbin gradualisht funksionin fizik, theksojnë autorët e studimit, të publikuar në revistën shkencore Journal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle.

Megjithatë, deri më tani nuk ishte e qartë se në cilën moshë kjo rënie bëhet e pashmangshme.

Si u zhvillua studimi

Për të zbuluar këtë, studiuesit rekrutuan 222 burra dhe 205 gra që në vitin 1974, kur ata ishin vetëm 16 vjeç.

Gjatë 47 viteve në vazhdim, pjesëmarrësit iu nënshtruan rregullisht testeve fizike për të vlerësuar tre komponentë kyç:

kapacitetin aerobik,

qëndrueshmërinë muskulore,

fuqinë muskulore.

Kapaciteti aerobik u mat përmes testeve të çiklizmit ose vrapimit, ndërsa qëndrueshmëria e muskujve të krahëve dhe kraharorit u vlerësua përmes testit të shtytjes së peshës (bench press).

Fuqia muskulore e këmbëve u mat me anë të testit të kërcimit.

Rezultatet kryesore

Rezultatet treguan se:

Gratë arrijnë kulmin e kapacitetit aerobik në moshën 35 vjeç,

Burrat në moshën 36 vjeç.

Në testin e qëndrueshmërisë muskulore:

Kulmi për gratë ishte 34 vjeç,

Për burrat 36 vjeç.

Ndërkohë, testet e fuqisë muskulore dhanë rezultate të ndryshme:

Burrat arritën kulmin në moshën 27 vjeç,

Gratë në moshën 19 vjeç.

Megjithatë, duke marrë parasysh të gjitha parametrat, studiuesit përfunduan se aftësia fizike në tërësi arrin kulmin rreth moshës 35 vjeç.

“Gjetja kryesore ishte se kapaciteti maksimal arrihet para moshës 36 vjeç dhe se pas moshës rreth 40 vjeç, rënia e aftësive fizike përshpejtohet në të dyja gjinitë,” shpjegojnë autorët.

Pas kulmit, rënia vjetore përshpejtohet nga më pak se 1% në vit gjatë dekadës së parë, në mbi 2% në vit në dekadën e fundit të periudhës së vëzhgimit.

Mesatarisht, humbja e aftësisë fizike nga kulmi deri në moshën 63 vjeç ishte 37%, me një interval nga 30% deri në 48%, si për burrat ashtu edhe për gratë.

Shembuj nga sporti elitar

Këto gjetje përputhen me atë që shihet në shumë sporte, ku sportistët më të mëdhenj arrijnë kulmin rreth moshës 35 vjeç.

Në futboll, Luka Modrić fitoi Topin e Artë në vitin 2018 në moshën 33-vjeçare, ndërsa Didier Drogba shënoi golin legjendar në finalen e Ligës së Kampionëve 2012 në moshën 34 vjeç.

Në tenis, Roger Federer fitoi disa turne Grand Slam në moshën 35–36 vjeç, ndërsa Serena dhe Venus Williams arritën kulmin e tyre në mesin e të tridhjetave.

Ndërkohë, në basketboll, sezoni 2019–2020 i LeBron James, në moshën 35 vjeç, kulmoi me fitimin e titullit kampion në NBA. /GazetaExpress/