Gjenerata Z me të vërtetë qenka si “fjollë bore”! Të rinjtë e shohin botën si një vend “të frikshëm”, tregon studimi

Fun

Gazeta Express

10/12/2025 23:35

Ata njihen shpesh me nofkën gjenerata e “fjollave të borës” – dhe tani një studim i ri ka konfirmuar se Gen Z, në të vërtetë, është e frikësuar pothuajse nga gjithçka.

Një hulumtim i ri ka zbuluar se kjo grupmoshë – e lindur mes viteve 1997 dhe 2012 – ka ankth të shtuar rreth botës që e rrethon.

Profesori Gabriel Rubin, studiues në Universitetin Montclair State në New Jersey, zhvilloi intervista të gjata me 107 të rinj rreth pikëpamjeve të tyre mbi politikën, rrezikun dhe protestat.

Pavarësisht se termi përdoret shpesh në mënyrë nënçmuese, shumica e të intervistuarve u pajtuan me deklaratën: “Gen Z e sheh botën si një vend të frikshëm.”

Shumica pranuan se edhe vetë e perceptojnë botën si kërcënuese, ndër frikërat më të mëdha duke përfshirë rrjetet sociale dhe gjendjen ekonomike.

Sipas studiuesit, të rinjtë e perceptojnë rrezikun në çdo hap, edhe kur ky rrezik nuk është domosdoshmërisht real. Ai shton se shumë prej këtyre frikërave janë më shumë perceptime të brendshme, sesa kërcënime konkrete.

Këto gjetje, sipas tij, mund të forcojnë stereotipin që i përshkruan të rinjtë si “shumë lehtë të prekshëm dhe të ofenduar”.

Tri gjetjet kryesore të studimit

Studimi, i prezantuar në Konferencën e Shoqatës për Analizën e Rrezikut, nxori në pah tre përfundime kryesore:

1. Gen Z e sheh botën si një vend të frikshëm.

Kjo, sipas studiuesit, ndikohet nga ngjarje si mbylljet gjatë pandemisë së Covid-19, të cilat i kanë formuar ndjeshëm përjetimet e tyre.

2. Të rinjtë po bëhen gjithnjë e më cinikë për aftësinë e tyre për ta ndryshuar botën.

Ndjenja e pamundësisë për të ndikuar në ndryshim i bën ata të shohin botën edhe më të rrezikshme.

3. Gen Z ka prirje drejt një këndvështrimi negativ për të ardhmen.

Shumë prej tyre ndihen të stresuar apo të dëshpëruar nga çështje ekzistenciale, si ndryshimet klimatike, për të cilat nuk shohin zgjidhje të lehta.

Studimi gjithashtu zbuloi se kjo gjeneratë e percepton rrezikun në mënyrë të polarizuar – situatat i shohin ose të sigurta ose të rrezikshme, pa një shkallëzim mes tyre.

Kjo i çon drejt një perceptimi të përgjithshëm se rreziku ndodhet kudo.

Më negative dhe më të frikësuar se më parë

Profesori Rubin thotë se hulumtimi i tij po dokumenton një “zhvendosje shqetësuese” tek Gen Z, pasi intervistat e mëparshme kishin një ton shumë më optimist.

Tani, gjenerata paraqitet më negative, më cinike dhe më e frikësuar.

Ndër rreziqet që të rinjtë i konsiderojnë kryesore janë:

sulmet në shkolla,

diskriminimi,

të drejtat e emigrantëve,

ndarjet politike,

siguria dhe shkalla e krimeve,

çështjet e shëndetit mendor.

Studimi gjeti një ndikim veçanërisht të rëndë tek vajzat e reja, ku pothuajse të gjitha ndihen se të drejtat e tyre po kërcënohen dhe se situata po “kthehet mbrapa”.

Profesori Rubin u shpreh i habitur nga rritja e cinizmit.

Kur e nisi studimin në vitin 2022, intervistat ishin optimiste, por me kalimin e kohës pikëpamjet e Gen Z kanë ndryshuar dukshëm, duke reflektuar bindjen e përgjithshme se ndryshimi është i vështirë për t’u arritur.

Kjo ndodh pavarësisht të dhënave që tregojnë se tre vitet e fundit kanë qenë ndër periudhat më të sigurta në histori, tha ai.

Pse janë kaq të ndjeshëm?

Profesori Rubin ka sugjeruar më herët se kjo gjeneratë është veçanërisht e ndjeshme ndaj rrezikut për shkak të:

mbingarkesës së informacionit,

ekspozimit të vazhdueshëm ndaj rrjeteve sociale,

shpërthimit të njoftimeve dhe alarmimeve.

Në një tryezë të vitit 2022, ekspertët diskutuan nëse Gen Z është me të vërtetë më e ndjeshme.

Disa prej tyre përmendën konceptin Sensory Processing Sensitivity (SPS) – një ndjeshmëri e lartë sensorike – që i bën të rinjtë të përpunojnë informacionin më thellë dhe më intensivisht.

Kjo mund të çojë në rritje të ankthit, depresionit dhe ulje të mirëqenies.

Një sondazh me studentë universitarë në Çeki zbuloi se 40% e meshkujve dhe 50% e femrave thonë se janë më të ndjeshëm se prindërit e tyre.

Ndërkohë, një studim i vitit 2019 tregoi se të rinjtë shqetësohen më shumë se gjeneratat më të vjetra kur etiketohen si të përkëdhelur apo narcisistë.

Edhe pse nuk e pranojnë etiketimin “fjolla bore”, ata preken më shumë prej tij dhe e konsiderojnë të padrejtë. /GazetaExpress/