Kariesi i dhëmbëve tek të rriturit kthehet në nivelet e vitit 1998 – 4 në 10 persona kanë dhëmbë të kalbur

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

10/12/2025 23:20

Shkalla e kariesit dentar tek të rriturit në Angli është rikthyer në nivelet e para më shumë se 25 viteve, sipas të dhënave të reja alarmante.

Sondazhi i fundit i Shëndetit Oral të të Rriturve (AOHS), i publikuar sot, zbulon se më shumë se 4 në 10 persona (41%) kanë shenja të dukshme të dhëmbëve të kalbur. Ky është një rritje e madhe nga 28% në vitin 2009 dhe pothuajse e njëjtë me nivelet e vitit 1998. Raporti e përshkruan situatën si “thuajse një përmbysje të përmirësimit të mëparshëm”.

Ekspertët e cilësojnë këtë si “thellësisht shqetësuese”, ndërsa pacientët fajësojnë vështirësitë për të gjetur dentist të NHS dhe tarifat e papërballueshme si arsye kryesore për rënien e shëndetit të tyre oral.

Gjetjet kryesore të sondazhit

Ky është sondazhi i parë gjithëpërfshirës për shëndetin oral të të rriturve në Angli pas më shumë se një dekade.

Në total, 2,285 të rritur u intervistuan, ndërsa 1,619 iu nënshtruan gjithashtu ekzaminimit dentar.

Me metodën më të ndjeshme të vlerësimit të kariesit – që përfshin edhe dëmtimet e smaltit – gati dy të tretat (64%) kishin karies në të paktën një dhëmb.

42% e të rriturve thanë se shëndeti i dobët oral u ndikonte jetën e përditshme, krahasuar me 33% në 2009.

19% kishin probleme potencialisht urgjente, si dhimbje të forta apo karies të thellë.

Rënie e vizitave te dentisti

Prania e rregullt tek dentisti ka rënë ndjeshëm:

Vetëm 52% e të rriturve thonë se shkojnë për kontroll rutinë, nga 61% në 2009.

35% shkojnë vetëm kur kanë problem.

40% e të anketuarve thanë se nuk mund të gjejnë dentist, ndërsa 31% nuk e përballojnë dot pagesën.

Ekspertët: “Kthim mbrapa pas më shumë se dy dekadash përparim”

Profesori George Tsakos nga University College London u shpreh:

“Këto rezultate janë alarmuese. Përmirësimet e mëparshme janë përmbysur dhe jemi kthyer te nivelet e kariesit të patrajtuar që nga viti 1998. Gjithnjë e më shumë të rritur po raportojnë se gjendja e dhëmbëve po u dëmton cilësinë e jetës.”

Sondazhi thekson edhe pabarazitë e mëdha mes zonave më të varfra dhe atyre më të mira ekonomikisht, ku personat në komunitetet e varfra kanë më shumë dhimbje, më pak vizita te dentisti dhe gjendje më të keqe orale.

Sipas Prof. Tsakos:

“Kjo është një sfidë serioze për shëndetin publik. Kariesi shkaktohet kryesisht nga konsumi i sheqerit, prandaj duhen vendosur strategji parandaluese si zgjerimi i taksës ndaj pijeve me shumë sheqer, duke përfshirë edhe pijet e bazuara në qumësht.”

Më shumë të rritur po i ruajnë dhëmbët natyralë

Lajmi i vetëm pozitiv është se numri i të rriturve pa asnjë dhëmb natyral ka rënë:

Vetëm 2.5% raportuan se nuk kanë dhëmbë natyralë, nga 6% në 2009.

AOHS u porosit nga Office for Health Improvement and Disparities dhe u realizua nga National Centre for Social Research (NatCen).

Franziska Marcheselli nga NatCen tha:

“Të rriturit në Angli po i mbajnë dhëmbët natyralë për më gjatë, por sot shihet qartë se kariesi ka shënuar rritje dhe është më i përhapur se në 2009. Kjo tregon sa e rëndësishme është parandalimi dhe qasja në kujdes dentar, veçanërisht për njerëzit më të varfër.”

Raporte të tjera konfirmojnë krizën

Ky sondazh vjen pas një raporti kritik nga Komiteti i Llogarive Publike të Parlamentit britanik, i cili deklaroi se plani i qeverisë për të “rregulluar” stomatologjinë publike e ka përkeqësuar gjendjen, duke ulur numrin e pacientëve të rinj që trajtohen.

Në të njëjtën javë, British Social Attitudes Survey njoftoi se:

Satisfaksioni me shërbimet dentare të NHS ka rënë në 20%, niveli më i ulët ndonjëherë.

Pabaraktisfaksioni ka arritur 55%, më i larti mes të gjitha shërbimeve të NHS.

Eddie Crouch, kryetar i British Dental Association, deklaroi:

“Arritjet e vështira në shëndetin oral po shuhen. Qeveria duhet të veprojë me vendosmëri dhe të ofrojë investimet e shumëkërkuara, ndryshe NHS dentare s’ka të ardhme.” /GazetaExpress/