Sëmundja e zakonshme e fëmijërisë që mund të nxisë kancerin e fshikëzës

Keshilla Mjekësore

Gazeta Express

04/12/2025 20:45

Një infeksion i zakonshëm viral, i marrë gjatë fëmijërisë, mund të rrisë rrezikun e zhvillimit të kancerit të fshikëzës në moshë madhore, sipas një studimi të ri shqetësues.

Hulumtimet e mëparshme kanë lidhur virusin BK, i cili shfaq simptoma të ngjashme me të ftohtin e zakonshëm, me kancerin që i mori jetën ish-bosit të Formula 1, Eddie Jordan, më herët këtë vit.

Por tani, shkencëtarët britanikë kanë zbuluar se ky virus mund të shkaktojë dëmtim të ADN-së pikërisht në indet e fshikëzës urinare. Studiuesit e kanë quajtur këtë zbulim një “ndryshim madhor në mënyrën si e kuptojmë origjinën e këtij kanceri”.

Ata besojnë se gjetjet mund të shpjegojnë gjithashtu pse pacientët e transplantit të veshkave – të cilët janë më të rrezikuar të kontraktojnë virusin BK – kanë gjasa shumë më të larta për të zhvilluar më vonë kancer të fshikëzës.

Si lidhet virusi BK me kancerin e fshikëzës?

Dr. Simon Baker, studiues i zhvillimit të kancerit në Universitetin e York-ut, shpjegoi:

“Në kanceret e tjera të lidhura me viruset, si kanceri i qafës së mitrës, ADN-ja virale bashkohet me ADN-në e qelizave njerëzore dhe nxit zhvillimin e tumorit.

Por rezultatet tona tregojnë se tek fshikëza, është reagimi mbrojtës i indit ndaj virusit ai që shkakton ndryshime të ADN-së që më pas mund të çojnë në kancer.”

Ai shtoi se kjo qasje është një ndryshim i madh në mënyrën se si e kemi kuptuar deri më sot kancerin e fshikëzës.

Pacientët e transplantit të veshkave, të cilët marrin ilaçe imunosupresive për të parandaluar refuzimin e organit, janë më të rrezikuar nga riaktivizimi i virusit BK. Pikërisht kjo kategori zhvillon kancer të fshikëzës më shpesh se popullata e përgjithshme.

“Tani mund të shohim se si virusi BK mund të kontribuojë në zhvillimin e kancerit, edhe tek personat që nuk tregojnë më gjurmë të virusit kur diagnostikohen shumë vite më vonë,” tha Dr. Baker.

Gjetjet e studimit

Në laborator, studiuesit analizuan indin e traktit urinar (urothelium) pasi e ekspozuan ndaj virusit BK.

Ata zbuluan:

dëmtimi i ADN-së shkaktohej nga vetë reagimi natyral i qelizave për t’u mbrojtur nga infeksioni,

dëmtimet shfaqeshin jo vetëm tek qelizat e infektuara, por edhe tek qelizat përreth, të quajtura “bystander cells”.

Kjo mund të shpjegojë pse shumica e tumoreve të fshikëzës nuk përmbajnë asnjë gjurmë të virusit kur diagnostikohen shumë vite më vonë.

Studimi u publikua në revistën shkencore Science Advances.

Çfarë është virusi BK?

Virusi BK zakonisht merret në fëmijëri dhe shkakton simptoma të lehta, të ngjashme me gripin. Pas infeksionit fillestar, virusi mbetet i fjetur përgjithmonë në:

veshka,

fshikëz,

dhe ureterë.

Në shumicën e njerëzve me imunitet normal, ai mbetet i padëmshëm. Por tek personat me sistem imunitar të dobësuar – veçanërisht pacientët e transplantit të veshkave – ai mund të riaktivizohet dhe të dëmtojë organet.

Rreth 6% e pacientëve me transplante zhvillojnë virusin BK aktiv, i cili dëmton veshkat dhe ul funksionin e tyre.

Historia e një pacienti

Tim Tavender, 51 vjeç nga Southampton, u infektua me virusin BK pas një transplanti veshke në vitin 2015.

Gjashtë vite më vonë, ai vuri re gjak në urinë – një simptomë klasike e kancerit të fshikëzës.

Pas diagnozës, ai iu nënshtrua një operacioni 13-orësh për heqjen e fshikëzës dhe më pas një procedure për krijimin e një rruge alternative të urinimit.

“Ishte një përvojë tmerruese,” tha ai. “Virusi BK më la të pafuqishëm, me ndjesinë sikur kisha grip të vazhdueshëm. Ulja e imunosupresantëve për ta luftuar më vendosi në një ekuilibër shumë të rrezikshëm.

Shpresa ime është që ky studim të çojë drejt metodave të reja për kontrollin e virusit, që njerëzit e tjerë të mos kalojnë atë që përjetova unë.”

Faktorët e tjerë të rrezikut për kancerin e fshikëzës

Edhe pse virusi BK po shihet si një faktor i ri i rëndësishëm, faktorët kryesorë të njohur deri më sot përfshijnë:

Pirja e duhanit – shkaku kryesor i kancerit të fshikëzës, përgjegjës për rreth 50% të rasteve.

Përdorimi afatgjatë i kateterëve urinarë.

Diabeti.

Obeziteti.

Kanceri i fshikëzës është kanceri i 11-të më i zakonshëm në Mbretërinë e Bashkuar, dhe i 7-ti më i zakonshëm tek burrat. Rreth 80% e rasteve diagnostikohen tek personat mbi 65 vjeç.

Figura të njohura që kanë pasur kancer të fshikëzës janë Frank Sinatra, aktori James Lipton dhe artistja britanike Tracey Emin.

Simptomat që duhen vëzhguar

gjak në urinë,

urinim i shpeshtë dhe i dhimbshëm,

humbje peshe pa arsye,

lodhje,

inkontinencë,

dhimbje abdominale. /GazetaExpress/