Përmbytje elektrike dhe aurora boralis – SHBA përgatitet për shpërthim të madh diellor

Mistere

Gazeta Express

03/12/2025 20:27

Një shpërthim i madh diellor ka nxitur një alarm emergjence për një stuhi gjeomagnetike që mund të ndikojë përkohësisht në rrjetet elektrike, satelitët dhe komunikimet në pjesën veriore të Shteteve të Bashkuara.

Alarmi, i lëshuar të mërkurën nga Qendra e Parashikimit të Motit Hapësinor të NOAA, parashikon një aktivitet gjeomagnetik nga mesatar deri në të fortë deri të enjten.

Çfarë e shkakton stuhinë

Stuhitë gjeomagnetike shkaktohen nga grimcat e ngarkuara nga Dielli, të cilat ndërveprojnë me fushën magnetike të Tokës, duke detyruar rrymë shtesë të kalojë përmes linjave elektrike dhe tubacioneve, shpesh duke shkaktuar fluktuacione të shkurtra të tensionit.

Kjo stuhi ka origjinën nga një shpërthim diellor i fuqishëm më 30 nëntor, i cili dërgoi një masa koronalesh (CME) drejt Tokës me një shpejtësi prej gati 1.4 milion miljesh në orë.

Ku priten efektet më të forta

Sipas Qendrës së Parashikimit të Motit Hapësinor, rrymat më të forta priten në:

Midwest-in e Sipërm, rreth Liqeneve të Mëdha dhe drejt pjesës veriore-lindore.

Kur një stuhi gjeomagnetike shtyn rrymat elektrike në tokë, ajo vepron si një “bateri e padukshme”, duke kaluar rrymë shtesë përmes linjave elektrike, tubacioneve dhe madje edhe hekurudhave.

Aurora Borealis

Pritet që drita e aurorës të ndriçojë qiellin e natës në shtetet veriore, përfshirë:

Washington, Idaho, Montana, Wyoming, Dakotas, Minnesota, Wisconsin, Michigan, New York, Vermont, New Hampshire, Maine, dhe pjesën më të madhe të Alaskës.

Shikuesit mund të kenë fatin të shohin aurorën edhe deri në Iowa veriore.

Këshilla për shikim:

Shkoni më në veri, pranë polut magnetik të Tokës.

Zgjidhni vend të hapur pa pengesa në horizontin verior.

Ora më e mirë për shikim: nga 22:00 deri në 02:00.

Rreziqet teknologjike

Stuhitë G1–G2 mund të shkaktojnë fluktuacione të lehta të rrjetit elektrik, ndikime të vogla në satelitë dhe ndërprerje të përkohshme të radios me frekuencë të lartë.

Sipas zyrtarëve, efektet priten të jenë kryesisht të menaxhueshme.

Sistemet satelitore, rrjetet mobile, GPS dhe komunikimet radio mund të preken përkohësisht.

Disa ndërprerje të shkurtra janë raportuar të martën në Australi dhe Azinë Juglindore.

Nëse CME vonohet, stuhia G2 mund të ndodhë të enjten. Për 5 dhjetor nuk ka paralajmërime aktuale.

Aktiviteti diellor i vazhdueshëm

Shpërthimi i fundit i Diellit ndodh pas një serie ngjarjesh energjetike të forta, duke përfshirë shpërthime të klasës X dhe M.

NOAA paralajmëron se aktiviteti i mëtejshëm mund të ndodhë në ditët e ardhshme për shkak të një grumbulli të madh njollash diellore, ku më i madhi është sunspot 4294.

Këto shpërthime mund të prodhojnë shpërthime radio dhe emetime Tipi II, tregues të CME-ve të shpejta, të cilat mund të shkaktojnë stuhi gjeomagnetike në Tokë. /GazetaExpress/