Kosova mes 10 pavioneve më të mirë të Bienales së Venecias


Gazeta Express
15 Maj 2019 11:23

Gjatë Luftës së Kosovës në vitet 1998-99, fotografitë e fëmijëve të refugjatëve pushtuan faqet e para të gazetave në mbarë botën. Njëzet vjet më vonë, artisti Alban Muja, i cili në atë kohë ishte ende një fëmijë refugjat i asaj lufte, ka gjurmuar fëmijët e fotografive për të sjellë në Venecia rrëfimet e tyre. Në pavionin e Kosovës ai tregon tre vidio tepër emocionale që i paraprinë subjekteve në foto, tashmë të rritur

Mënyra më e mirë për të ndjerë artin bashkëkohor, është të vizitoni këto kohë Bienalen e Venecias, duke vizituar pavionet kombëtare të shteteve që ekspozojnë aty. Duke përfaqësuar një shumëllojshmëri të zërave, ashtu siç u shpreh dhe Presidenti i Bienales Paolo Baratta, këto hapësira, janë një tokë pjellore për artistët, të cilët sjellin në një farë mënyre gjendjen aktuale të vendit të tyre dhe botës në përgjithësi. Bashkë me ekspozitën e Ralph Rugoff, edicioni i 58-të i Bienales së Venecias sjell ide brilante mbi botën, nën temën “Mund të jetoni në kohë interesante”.

Artistët duket se kanë sjellë mesazhe për qeveritë e vendeve të tyre, përmes një ndjeshmërie që mund ta japë vetëm arti. Revista e njohur online artsy.net i kushton një artikull të veçantë Bienales duke u sugjeruar lexuesve 10 pavionet që duhet të vizitojnë patjetër. Mes 10 pavioneve të rekomanduara ndodhet dhe pavioni i Kosovës, përfaqësuar nga artisti Alban Muja. Pavioni i parë që rekomandohet është Australia. Artistja Angelica Mesiti sjell veprën “Assembly” në kurimin e Juliana Engberg në kopshtin Giardin. Filmi i saj kërkon të elaborojë gjëndjen e demokracisë globale.

Vizitorët mund të ulen pranë njëri tjetrit dhe të shohin në ekranin e madh të kopshtit një mori zërash me pikëpamje të kundërta, ardhur nga dhoma e Senatit në Itali apo Australi. I dyti që rekomandohet është pavioni i Polandës. Artisti Roman  Stańczak, “Flight” sjell veprën me titullin “Lufta” nën kurimin e Łukasz Mojsak dhe Łukasz Ronduda. Vepra flet për konfliktet në shoqërinë polake, në kohën e kapitalizmit. Nën simbolin e një aeroplani artisti heq paralele midis pabarazisë ekonomike dhe sociale, duke e sjell atë në kontekstin global. Pavioni i tretë është Amerika.Artisti Martin Puryear, sjell veprën  “Liberty/Libertá”, kuruar nga Brooke Kamin Rapaport.

Vepra flet për eklipsimin që po i bëhet ccdo ditë e më shumë vlerave në një shoqëri që përpiqet të orientohet drejt fasadës. Më pas pavionet e tjera në radhë janë Brazili, Gana, Franca, India, Zvicra, Filiphine dhe në fund Kosova.

Gjatë Luftës së Kosovës në vitet 1998-99, fotografitë e fëmijëve të refugjatëve pushtuan faqet e para të gazetave në mbarë botën. Njëzet vjet më vonë, artisti Alban Muja, i cili në atë kohë ishte ende një fëmijë refugjat i asaj lufte, ka gjurmuar fëmijët e fotografive për të sjellë në Venecia rrëfimet e tyre. Në pavionin e Kosovës ai tregon tre vidio tepër emocionale që i paraprinë subjekteve në foto, tashmë të rritur.

Ata kujtojnë rrethanat ku janë realizuar fotografitë dhe reflektojnë mbi ndikimin që imazhet kishin në media – dhe mbi kuptimin kryesor të luftës.

Një vajzë e re, Besa, ishte fotografuar në një foto, teksa nëna e saj e ushqente atë. Bazuar në kujtimet e prindërve të saj, ajo përshkruan se si u mbrojt nga nëna e saj, një herë duke e ngrohur në një furrë, kur ajo kishte frikë se foshnja e saj kishte vdekur nga të ftohtit.

21-vjeçari Agim tregon historinë e fotografisë së tij, marrë kur ai ishte 16 muaj dhe u kalua mbi një gardh me tela me gjemba. Videot me tipare nuk janë vetëm lëvizja e llogarive të një krize të mëparshme, ato gjithashtu rezonojnë me tregimet bashkëkohore të refugjatëve në mbarë botën. “Sot, kur shoh lajme për refugjatët anembanë botës, trishtohem,” kujton Agimi, “sepse në vitin 1999, familja ime përjetoi edhe atë që po kalojnë refugjatët e sotëm nëpër botë”. /Shqip

Te fundit


Kthehu lart