Cilat qytete janë në të njëjtën paralele?

Fun

Gazeta Express

06/05/2026 21:48

Shumica prej nesh mund ta gjejnë qytetin e lindjes në hartë, por jo gjithmonë mendojmë se cilat vende të tjera në botë ndodhen në të njëjtën gjerësi gjeografike.

Një hartë e re interaktive u lejon përdoruesve të zbulojnë qytetet që shtrihen në të njëjtën paralele me vendbanimin e tyre, duke nxjerrë në pah disa përputhje mjaft të papritura.

Sipas hartës, Edinburgh dhe Moska ndodhen të dy në paralelen 56°N, ndërsa Vancouver dhe Parisi shtrihen rreth të njëjtës gjerësi gjeografike, 49.3°N.

Nju Jorku dhe Madridi gjenden të dy në 40.9°N, së bashku me qytete si Napoli, Stambolli dhe Pekini. Në hemisferën jugore, Buenos Aires dhe Perth janë në të njëjtën paralele, rreth 32.2°S.

Krijuesi i hartës, përdoruesi i platformës X me emrin @vicnaum, tha se kishte ndërtuar një faqe shumë të thjeshtë ku njerëzit mund të kontrollojnë se cilat qytete ndodhen në të njëjtën paralele, si dhe paralelen e pasqyruar në hemisferën tjetër.

Sipas tij, vendet në të njëjtën gjerësi gjeografike mund të presin orë të ngjashme drite gjatë ditës, net më të gjata ose më të shkurtra sipas sezonit, si dhe fuqi të ngjashme të rrezeve të diellit.

Përdoruesit që e provuan hartën reaguan me habi në rrjetet sociale. Njëri prej tyre shkroi se merr “të njëjtën sasi drite dielli si Antarktida”, ndërsa një tjetër u shpreh i befasuar kur kuptoi, në moshën 45-vjeçare, se Marseille dhe Toronto janë praktikisht në të njëjtën paralele.

Një përdorues tjetër tha se nuk e kishte ditur që Orlando dhe Delhi ndodheshin në të njëjtën gjerësi gjeografike. Ndërsa dikush tjetër komentoi me humor se, kur të ngrish nga i ftohti në Chicago, duhet të kujtosh se qyteti është në të njëjtën gjerësi gjeografike me Madridin.

Shembuj të tjerë përfshijnë Londrën dhe qytetin kanadez Saskatoon, që ndodhen të dy në 52.1°N. Andorra, në malet Pirenej mes Francës dhe Spanjës, ndodhet në të njëjtën gjerësi gjeografike me Chicago. Ndërsa qyteti brazilian Rio de Janeiro është paralel me qytetin e largët australian Alice Springs.

Megjithatë, qytetet që ndodhen në të njëjtën paralele nuk kanë domosdoshmërisht të njëjtën klimë. Ato përjetojnë përgjithësisht të njëjtën gjatësi dite në një datë të caktuar, por jo të njëjtat orare lindjeje dhe perëndimi të diellit. Këto varen nga pozicioni lindje-perëndim dhe nga zonat kohore lokale.

Po ashtu, kushtet atmosferike ndikojnë në sasinë reale të diellit që merr një vend. Dy qytete mund të jenë në të njëjtën gjerësi gjeografike, por njëri mund të ketë klimë oqeanike të butë, ndërsa tjetri dimra shumë më të ashpër ose verë më të nxehtë.

Në përgjithësi, sa më larg ekuatorit të ndodhet një vend, aq më të mëdha janë ndryshimet sezonale në gjatësinë e ditës dhe natës.

Harta ka rikthyer vëmendjen edhe te mënyra se si e shohim botën në hartat tradicionale. Ekspertët kanë theksuar më parë se projeksioni Mercator, një nga hartat më të përdorura në shkolla dhe publikime, shtrembëron përmasat reale të kontinenteve.

Në këtë projeksion, Amerika e Veriut dhe Rusia duken më të mëdha se Afrika, ndërkohë që në realitet Afrika është rreth tre herë më e madhe se Amerika e Veriut dhe dukshëm më e madhe se Rusia.

Vitin e kaluar, disa vende afrikane kërkuan që harta e botës të rishikohej për të pasqyruar më saktë përmasat reale të kontinentit. Bashkimi Afrikan ka mbështetur një fushatë për të zëvendësuar përdorimin e projeksionit Mercator me harta që tregojnë më drejt madhësinë e Afrikës.

Sipas përfaqësuesve të kësaj fushate, shtrembërimi i hartës nuk është thjesht çështje vizuale. Ata argumentojnë se ai ndikon në mënyrën se si perceptohet rëndësia gjeopolitike, ekonomike dhe kulturore e Afrikës në botë. /GazetaExpress/