Të hamendësosh moshën e dikujt është gjithmonë një terren i ndjeshëm – por a është e mundur të përcaktohet sa vjeç është një grua vetëm duke parë sytë e saj?
Dikur, flokët e thinjur dhe lëkura e varur ishin tregues të qartë të moshës. Por sot, me përdorimin e bojrave të flokëve, botoksit dhe trajtimeve estetike, këto shenja nuk janë më gjithmonë të besueshme.
Në kuadër të një studimi shkencor, studiuesit mblodhën një sërë fotografish të personave të moshave dhe etnive të ndryshme. Më pas, imazhet u prenë në mënyrë që të dukej vetëm zona e syve dhe vetullave.
Një grup prej 600 pjesëmarrësish u kërkua t’i vlerësonte këto fotografi sipas moshës, shëndetit dhe tërheqjes fizike. Analiza tregoi se disa tipare lidhen fort me perceptimin e një personi si më i moshuar.
Fotografitë përfshinin gra më të reja, rreth moshës 20–35 vjeç, si dhe gra të moshës së mesme, rreth 35–50 vjeç. Pyetja ishte: a mund të dallohen grupet vetëm nga sytë?
Studiuesit zbuluan se rrudhat rreth syve – të njohura zakonisht si “këmbët e sorrës” – janë faktori kryesor që ndikon në perceptimin e moshës në të gjitha grupet etnike. Gratë me më shumë rrudha dhe me vija më të thella u vlerësuan si më të mëdha në moshë.
Kjo e bën relativisht të lehtë dallimin e grave mbi 50 vjeç, por shumë më të vështirë ndarjen mes moshave më të reja, sidomos kur ato kanë kujdes të mirë për lëkurën.
Nga fotografitë e para të studimit, imazhi A i përkiste grupit të moshës së mesme, ndërsa fotografitë B dhe C grupit më të ri.



Sipas shkencëtarëve, rrudhat në cepat e syve janë një parashikues i fortë i moshës në të gjitha etnitë e përfshira në studim, përfshirë gra kineze, japoneze, franceze, indiane dhe afrikano-jugore. Kjo do të thotë se vijat rreth syve janë shenja kryesore që njerëzit përdorin për të vlerësuar moshën e një gruaje.
Me këtë informacion, a bëhet më i lehtë dallimi në një seri tjetër fotosh? Në këtë rast, fotografia E i përkiste grupit më të ri, ndërsa D dhe F grupit të moshës së mesme.
“Lëkura rreth syve është një nga zonat më të vështira për t’u trajtuar si në diagnostikimin klinik, ashtu edhe në trajtimet estetike,” shkruajnë autorët në International Journal of Cosmetic Science.
Sipas tyre, kjo zonë ka lëkurë më të hollë se pjesët e tjera të fytyrës dhe më pak gjendra dhjamore, gjë që e bën më të ndjeshme ndaj plakjes së brendshme dhe asaj të jashtme – nga gjenetika deri te zakonet e jetesës.



Vijat dinamike, sidomos “këmbët e sorrës” që shfaqen gjatë mimikës, janë të përkohshme në moshë të re, por me kalimin e kohës bëhen të përhershme dhe përfaqësojnë një nga shenjat kryesore të plakjes. Kjo shpjegon pse gratë mbi 40 vjeç raportojnë më shpesh pakënaqësi me pamjen e tyre.
Në përgjithësi, gratë nga Afrika e Jugut shfaqën dendësinë më të lartë të rrudhave nën sy, ndërsa gratë indiane dhe japoneze kishin më pak rrudha në zonën e “këmbëve të sorrës”.
Po ashtu, fytyrat me më shumë rrudha rreth syve u perceptuan si më pak të shëndetshme dhe më pak tërheqëse. Studiuesit zbuluan se edhe ngjyra dhe ndriçimi i lëkurës nën sy ndikojnë në vlerësimin e shëndetit.
Mjeku estetik Brendan Khong nga Londra ka shpjeguar më herët se ekzistojnë tre lloje kryesore të plakjes: “sinkers”, “saggers” dhe “wrinklers”. Personat e tipit “sinkers” humbasin volum dhe vërejnë rënie të lëkurës në qendër të fytyrës, ndërsa “saggers” shohin lëkurën të zbresë drejt mjekrës.

Ndërkohë, “wrinklers” nuk humbasin shumë volum, por shfaqin shumë rrudha në ballë, rreth syve dhe gojës.
Sipas Dr Khong, disa njerëz fillojnë të shfaqin shenja plakjeje shumë më herët se të tjerët, dhe kjo lidhet ngushtë me gjenetikën, e cila ndikon në shpejtësinë e shpërbërjes së kolagjenit dhe elastinës – proteinat kryesore që mbajnë lëkurën të fortë dhe elastike.
Megjithatë, faktorë të tjerë si ekspozimi ndaj rrezeve UV, ndotja, ushqyerja e pashëndetshme, mungesa e gjumit, stresi dhe pirja e duhanit mund ta përshpejtojnë ndjeshëm procesin e plakjes, duke dëmtuar qelizat e lëkurës përmes stresit oksidativ. /GazetaExpress/