A janë vërtet të shëndetshme “air fryer”?

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

18/04/2026 20:11

“Air fryer”-at janë kthyer në një nga pajisjet më të përdorura në kuzhinë, me rreth 65% të familjeve në Mbretërinë e Bashkuar që tashmë i kanë. Por, krahas popullaritetit, janë shtuar edhe pyetjet: a janë vërtet aq të shëndetshme dhe të sigurta sa mendohet?

Debati u nxit edhe nga deklarata e Gemma Collins, e cila pretendoi se e kishte hequr pajisjen sepse “thithte oksigjenin” nga kuzhina – një ide që ekspertët dhe prodhuesit e hodhën poshtë.

Si funksionon “air fryer”?

Në thelb, një “air fryer” është një furrë e vogël me ventilim të fuqishëm. Ajo përdor ajër shumë të nxehtë që qarkullon me shpejtësi rreth ushqimit, duke e gatuar në mënyrë të barabartë dhe duke krijuar një sipërfaqe krokante, të ngjashme me skuqjen.

Ky proces shkakton edhe të ashtuquajturin reaksion Maillard, që i jep ushqimit ngjyrën e artë dhe shijen karakteristike të pjekjes apo skuqjes.

A janë më të shëndetshme?

Në krahasim me skuqjen në vaj të thellë, “air fryer”-at përdorin shumë pak ose aspak vaj, çka redukton ndjeshëm yndyrën dhe kaloritë. Kjo mund të ndihmojë në uljen e rrezikut për obezitet dhe sëmundje të zemrës.

Megjithatë, ekspertët theksojnë një pikë të rëndësishme:

nuk është pajisja që e bën ushqimin të shëndetshëm, por ajo që gatuani.

Ushqime si patatet e skuqura, nugget-at apo sallamet mbeten të pashëndetshme edhe nëse përgatiten në “air fryer”. Ndërsa zgjedhje si perimet, peshku apo mishi pa yndyrë janë alternativa më të mira.

A ka rreziqe?

Po – edhe pse shpesh konsiderohen të sigurta, “air fryer”-at nuk janë pa rreziqe.

Gatimi në temperatura të larta mund të krijojë akrilamid, një substancë që lidhet me rrezik potencial kancerogjen, sidomos te ushqimet me niseshte si patatet.

Rreziku rritet kur ushqimi digjet apo skuqet tepër.

Disa modele me defekte teknike kanë pasur edhe rrezik zjarri.

Gjithashtu, si çdo pajisje gatimi, ato mund të lëshojnë grimca shumë të imta në ajër gjatë përdorimit, të cilat mund të ndikojnë në cilësinë e ajrit të brendshëm – sidomos nëse kuzhina nuk ajroset mirë.

Po për materialet dhe kimikatet?

Shumica e “air fryer”-ave kanë shtresa jo-ngjitëse si tefloni (PTFE), që konsiderohet i sigurt në temperatura normale gatimi. Por në temperatura shumë të larta mund të degradojë dhe të lëshojë gazra.

Modelet më të reja zakonisht shmangin substanca të diskutueshme si PFAS apo PFOA, por ekspertët rekomandojnë zgjedhjen e produkteve cilësore dhe mirëmbajtjen e rregullt.

Çfarë nuk duhet gatuar?

“Air fryer”-at nuk janë të përshtatshëm për çdo ushqim:

Brumëra shumë të lëngshëm apo supa

Ushqime që lëshojnë shumë yndyrë

Copëza të mëdha mishi që nuk gatuhen në mënyrë të barabartë

Djathë i lirë që shkrihet dhe rrjedh

Ato funksionojnë më mirë me ushqime të thata ose lehtësisht të vajosura, ku ajri mund të qarkullojë lirshëm.

“Air fryer”-at mund të jenë një alternativë më e shëndetshme ndaj skuqjes tradicionale, por nuk janë një zgjidhje magjike. Përfitimet varen nga zgjedhjet ushqimore dhe mënyra e përdorimit.

Me pak fjalë: pajisja ndihmon, por dieta dhe zakonet tuaja janë ato që bëjnë diferencën. /GazetaExpress/