Gjalpi i kikirikut: I shëndetshëm apo kalorik?

Ushqimi/Dieta

Gazeta Express

01/04/2026 19:46

Gjalpi i kikirikut është një nga ushqimet më të dashura dhe më të përdorura – nga sanduiçet e thjeshta deri te ëmbëlsirat apo edhe konsumimi direkt nga kavanozi.

Por sa i mirë është në të vërtetë për shëndetin?

Çfarë përmban?

Në formën më bazike, gjalpi i kikirikut përbëhet nga kikirikë të pjekur dhe të bluar. Disa produkte përmbajnë vetëm kikirikë, ndërsa të tjera shtojnë vajra, kripë dhe ndonjëherë sheqer për shije dhe strukturë më të mirë.

Një lugë gjelle (rreth 15g) përmban afërsisht:

95–100 kalori

rreth 8g yndyrë (kryesisht të pangopura)

3–4g proteina

pak fibra, vitamina dhe minerale

Yndyrnat që përmban janë kryesisht të shëndetshme dhe lidhen me uljen e kolesterolit të keq dhe rrezikut për sëmundje të zemrës.

A është burim i mirë proteinash?

Megjithëse shpesh konsiderohet si i tillë, gjalpi i kikirikut nuk është burim kryesor proteinash. Sasia e proteinave është modeste – krahasuar me ushqime si vezët apo bishtajoret – dhe ai është më shumë burim yndyrash sesa proteinash.

A përmban sheqer?

Kikirikët natyralisht kanë pak sheqer, por disa marka shtojnë sasi të vogla shtesë. Në përgjithësi, kjo nuk është problem nëse konsumohet në sasi të moderuara, por teprimi – sidomos në smoothie apo receta – mund të rrisë ndjeshëm kaloritë.

A të shëndosh?

Ky është shqetësimi kryesor. Gjalpi i kikirikut është shumë kalorik, por kombinimi i yndyrave, proteinave dhe fibrave e bën të tretet ngadalë dhe të ngopë për më gjatë.

Studimet tregojnë se konsumimi i rregullt i arrave (përfshirë gjalpin e kikirikut) lidhet me kontroll më të mirë të peshës, pikërisht sepse ndihmon në menaxhimin e oreksit. Problemi lind vetëm kur konsumohet në sasi të mëdha.

“Crunchy” apo “smooth”?

Nga ana ushqyese janë pothuajse të njëjta. Varianti “crunchy” mund të ndihmojë pak më shumë në ndjesinë e ngopjes, sepse kërkon më shumë përtypje.

Po vaji i palmës?

Shpesh përdoret për të stabilizuar strukturën. Edhe pse përmban yndyra të ngopura, në sasi të vogla nuk paraqet rrezik të madh. Alternativat pa vaj mund të ndahen në shtresa, por janë më pak të përpunuara.

Kush duhet ta shmangë?

Personat me alergji ndaj kikirikut (mund të jetë kërcënuese për jetën)

Ata me probleme të refluksit acid

Personat me tension të lartë (për shkak të kripës në disa produkte)

Individët që kanë prirje për gurë në veshka

Si ta konsumoni në mënyrë të shëndetshme?

Me fruta si mollë ose banane

Me biskota orizi si snack

Në bukë me fara për më shumë fibra

Si pjesë e një salce të lehtë (p.sh. stil satay)

Çelësi është masa – një ose dy lugë janë të mjaftueshme.

Po alternativat?

Gjalpi i bajames: më shumë vitamina dhe yndyra të mira

Gjalpi i arrës së shqemes: më pak proteina

Gjalpi i arrave (walnut): i pasur me omega-3

Në përgjithësi, gjalpi i kikirikut mund të jetë pjesë e një diete të shëndetshme – për sa kohë shmanget teprimi dhe zgjidhen produkte me përbërje sa më natyrale. /GazetaExpress/