Romney kthen “Boshtin e së keqes”?

Si njeriu i shpellave, i ngrirë në akullnajë, Mitt Romney është i bllokuar në kohë – nga qëndrimi i tij arkaik për të drejtat e femrave, e deri në besimin e tij në politikat ekonomike të Herbet Hoover-it.

Tani, duket se edhe politika e tij e jashtme është e mbërthyer në të shkuarën.

Këtë javë, Mitt Romney është në turneun e tij gjashtëditësh në tri vende. Ky udhëtim u bë disa ditë pasi në një fjalim për çështjet e jashtme ai premtoi se do të drejtojë nëpër një tjetër “shekull amerikan”.

Por shtrohet pyetja, si duket shekulli amerikan i Mitt Romneyt?

Bota e Romneyt është një botë e marrëdhënieve speciale, veçanërisht me Britaninë, Izraelin dhe Poloninë, tri vende që ai i vizitoi në turneun e tij.

Është po ashtu, botë e armiqësive speciale kundër Iranit dhe dyshimeve të pafund për Kinën dhe Rusinë.

Për Romneyn ekzistojnë tri lloje shtetesh: ata që janë me ne, vendet që janë kundër nesh dhe vendet që do të jenë kundër nesh herët ose vonë.

Nëse kjo duket si politikë e librave të historisë së shekullit 20, ose si skenar i neo-konservatorizmit të George Bush-it (të Riut), duket kështu pasi e tillë është. Presidenti Romney nuk do të sjellë “një shekull tjetër amerikan”. Më saktë, ai do të na kthejë në disa nga politikat më të këqija të shekullit të kaluar.

Pikëpamja e tij për politikën e jashtme kthehet në vitet e para të Reagan-it, para se me liderin sovjetik, Mihail Gorbaçov, të gjendej terren i përbashkët për çarmatimin bërthamor, dhe shumë kohë para se Sekretari i Shtetit, James Baker, e drejtoi presidentin George Bush (i vjetri) dhe vendin drejt shmangies së marrëdhënieve speciale me Izraelin, sipas të cilave, Shtetet e Bashkuara duhej të merreshin me të gjithë armiqtë e Izraelit. Kjo ndodhi në ato vitet e para të pamatura, në të cilat politikat e Reagan-it e sollën botën afër përplasjes bërthamore dhe forcat e Shteteve të Bashkuara i çuan në kurthin vdekjeprurës të konfrontimit me Hezbollahun në Liban.

Politika e jashtme e Romneyt na kujton vitet e para të mandatit të parë të Bushit, me përzierjen e tij të paranojës, arrogancës dhe besimit në forcën amerikane, që na dha “boshtin e së keqes” dhe luftën në Irak.

Të kujtojmë se ishin miqtë specialë të Amerikës, Britania dhe Polonia, që ishin në krye të listës së “koalicionit të vullnetit” të Bush-it dhe i dhanë një lustër mbështetjes ndërkombëtare për atë katastrofë.

Për Romney-n, djalli është Irani. A do të jemi edhe njëherë të përfshirë në një luftë shkatërruese në Gjirin Persik?

Ndoshta Romney mund të akuzojë presidentin Barack Obama për ushtrim të politikave humbëse dhe pranimin e rënies amerikane. Por, është kandidati i Partisë Republikane dhe këshilltarët e tij, perspektivat dhe politikat e të cilëve janë shumë më të vogla dhe që shkojnë shumë prapa për Shtetet e Bashkuara të shekullit të 21-të.

Fjalimi i Romneyt dhe udhëtimi i tij zbulojnë se ai nuk ka përgjigje për pyetjet kritike të politikës së jashtme:

Si të parandalohen vende si Siria, që të mos zhyten në luftë edhe më të përgjakshme sektare, ndërkohë që mbahet gjallë shpresa për demokraci dhe zhvillim ekonomik?

Si munden Shtetet e Bashkuara të punojnë me fuqitë aktuale botërore dhe ato në rritje – siç janë Rusia, Kina, Brazili dhe India – për ta ndërtuar një formë të qeverisjes ndërkombëtare, që e balancon respektin për dinjitetin njerëzor me respektin për rendin ndërkombëtar?

Si munden Shtetet e Bashkuara t’i angazhojnë këto shtete në menaxhimin e kërcënimeve transnacionale, nga papunësia masive e deri te ndryshimi global klimaterik, që me gjasë do ta përkufizojnë dekadën e ardhshme?

Në fund, si do t’i bëjë bashkë presidenti kombet e mëdha për të ndaluar rrëshqitjen drejt një Depresioni të Ri?

Madje as nuk është e qartë se Romney di se cilat janë këto pyetje.

Për, të mirë ose të keq, Obama i kupton këto pyetje kryesore. Për të qenë i sinqertë, ai ka marrë disa vendime të gabuara, siç është përshkallëzimi i luftës me avionët e telekomanduar, programet e tij të fshehta kundërterroriste dhe përqafimi prej tij i sekreteve shtetërore në rritje.

Por fakti se presidenti e ka përfunduar një luftë, atë në Irak, dhe ka filluar të mbyllë tjetrën, Afganistan, është një mundësi për të lëvizur në një qëndrim të ri të politikës së jashtme, në një internacionalizëm të ri.

U deshën katër vite për t’i përfunduar luftërat pushtuese me çmim të lartë të periudhës së Bush-it. Do të jetë tragjedi të lejohet Romney dhe këshilltarët e tij neo-konservatorë të na kthejnë prapa, te politikat e dështuara të së kaluarës.