A buron Sida nga laboratorėt ushtarake tė SHBA-sė? Pėr katėr vjet me radhė kjo teori qarkulloi nėpėr tė gjitha gazetat e botės. Edhe pse shkencėtarėt e cilėsuan si ēmenduri kėtė teori, dėmi qė ju shkaktua imazhit tė SHBA-sė ishte i jashtėzakonshėm. Vetėm pas rėnies sė perdes sė hekurt u zbuluan ata, qė e nxiten kėtė teori tė konspiracionit.
Merre, ose refuzoje. Stefan Heym as qė u pėrpoq tė jetė diplomatik.
Porosia ishte e qartė: vendos tani. Arno Vidman, atėbotė redaktor i kulturės nė gazetėn TAZ, ngurroi shkurtė. Mė pas ai e futi manuskriptin e shkrimtarit tė dekoruar tė Republikės Demokratike tė Gjermanisė (DDR) nė xhep. Tij nuk i interesoi aspak fakti se ky dokument mė herėt ishte refuzuar nga revistat Die Zeit dhe Spiegel.
Atė qė ai e mori me vete nė shtėpi, ishte, atė qė TAZ disa dekada mė vonė e pėrshkroi si malli mė i nxehtė histerik, qė mund tė ofrohej atėbotė: SIDA.
Heym kishte xhiruar njė bisedė me njė profesor tė njohur tė biologjisė nga Berlini Lindor, i cili mbėshteste tezen: virusi HIV nuk vjen nga Afrika, siē besohej, por buron nga njė laborator ushtarak i SHBA-sė, mė saktėsisht, nga laboratori ushtarak nė Fort Detrick, Maryland. Sipas tij, inxhinierėt gjenetik e kishin krijuar virusin nė vitin 1979, me qėllim tė udhėheqjes sė luftės biologjike. Pėr shkak tė njė ngathtėsie, virusi kishte filluar tė qarkullojė. Pra njė aksident, i shkaktuar nga shkenctarėt ushtarak tė SHBA-sė.
Mė 18 shkurt tė vitit 1987, Vidman botoi intervistėn tė TAZ, me titullin Aids-man made in USA. Artikulli ishte njė bombė e vėrtetė, kujton Kuno Kruse, atėbotė pėrgjegjės pėr tema shkencore nė gazetė. Para se gjithash skena e majtė nė Gjermaninė Perėndimore e pranoi menjėherė kėtė teori tė egėr pėr Sidėn. Mė nė fund u gjet fajtori pėr kėtė sėmundje, e cila e tmerroi njerėzimit nė fillim tė viteve tė 80-ta. Dhe bėhej fjalė pėr armikun e pėrbetuar tė sė majtės, SHBA-nė.
Brenda natės, pėr shkak tė kėsaj teorie pėr Sidėn, i famshėm nė perėndim u bė edhe profesori i biologjisė nga Berlini Lindor: Jakob Siegler, ish-drejtues i Institutit pėr Biologji tė pėrgjithshme nė Universitetin Humboldt.
As Vidman, e as skena e majtė nė Gjermaninė Perėndimore nuk e dinin se kishin rėnė pre e njė fushate propagandistike tė shėrbimit tė fshehtė rus. Ngase teoria pėr Sidėn nuk ishte shpikje e Segalit. Kjo teori buronte nga fabrika e ideatorėve tė shėrbimit rus, KGB, siē zbuluan nė vitet e 90-ta dy agjentėt e kėtij shėrbimi, Vasili Nikitich dhe Oleg Gordijevski.
Emri i koduar i kėtij aksioni pėr dezinformim: Infektimi. Qė nga viti 1983 KGB kishte punuar qė tė shpėrndajė nė tėrė botėn kėtė teori pėr Sidėn, pėr tė dėmtuar kėshtu imazhin e SHBA-sė.
Njė nga degėt e rėndėsishme pėr pėrhapjen e kėsaj teorie ishte edhe Dega X, qė vepronte nė kuadėr tė shėrbimit tė fshehtė tė jashtėm tė DDR-it.
Fushata e ndyrė filloi me letrėn e njė lexuesi nė gazetėn indiane, Patriot, nė vitin 1983, e shkruar kinse nga njė antropolog amerikan, e i cili nė tė vėrtetė ishte njė agjent i KGB-sė, i cili shkroi pėr tezėn se virusi ėshtė krijuar nė laboratorin nė Fort Detrick. Askush nuk e vėrejti kėtė artikull, ngase atėbotė Sida ende nuk ishte temė nė Indi.
Dy vjet mė vonė, KGB bėri pėrpjekjen e radhės. Nė gazetėn ruse, Literaturnaja Gazeta u publikua njė artikull, i cili pėr temė kishte Sidėn dhe nė tė cilin u citua letra, e publikuar nė gazetėn indiane. Washingtoni menjėherė u alarmua, ngase zyrtarėt ishin tė mendimit se mund tė ishte ky fillimi i njė fushate globale tė dezinformimit. He kishin tė drejtė.
Ngase pak kohė mė vonė nė lojė hyri edhe Segal. Nuk dihet se a ka qenė Segal i ndikuar nga KGB, edhe pse ai e ka mohuar kėtė gjatė gjithė kohės. Por shumė gjėra flasin pėr atė se ai ka qenė nė kontakt dhe i ndikuar nga KGB. Qė nga viti 1985, ai disa herė ka mbėshtetur tezėn e KGB-sė pėr virusin e Sidės.
Sunday Express, Daily Telegraoph, Times dhe shumė gazeta tjera britanike pėrhapėn nė vitin 1986 pėrrallėn pėr shkencėtarėt amerikanė, tė cilėt krijuan virusin HIV. Sa mė shumė qė shkruanin gazetat, aq mė e besueshme bėhej kjo teori.
Nė verėn e vitit 1987, gėnjeshtra pėr Sidėn filloi tė pengoi edhe presidentin e atėhershėm tė Bashkimit Sovjetik, Mikhail Gorbachov, ngase kjo fushatė po e pengonte politikėn e tij tė afrimit me perėndimin, kurs ky tė cilin e kishte ndjekur qė nga ngritja e tij nė pushtet, nė vitin 1985. Nė verėn e vitit 1987, ai ndėrpreu tė gjitha aktivitetet e KGB-sė dhe nė heshtje i kėrkoi falje qeverisė amerikane.
Megjithatė, Jakob Segal, deri nė momentin e vdekjes sė tij, nė vitin 1995, nuk hoqi dorė nga teoria e tij dhe shkroi disa libra pėr Sidėn. E njėjta gjė vlen edhe pėr bashkėpunėtorėt e tij. Njėri prej tyre quhet Cristoph Klug, i cili sė fundi nė tetor tė vitit 2004 i dėrgoi njė letėr gazetės gjermane, FAZ, nė tė cilėn shkroi:HIV ėshtė krijuar nė Perėndim dhe nga aty ėshtė eksportuar nė Afrikė.
(E plotesuar)Shefi i delegacionit tė Serbisė nė bisedimet me Kosovėn Dejan Pavicevic ka deklaruar se Beogradi nuk ėshtė... më shumë
Isa Mustafa ka marrė pėrkrahjen e parė nga njė zyrtar i LDK'sė, pėr deklaratėn qė ka dhėnė ditė mė parė, se nuk e... më shumë
Hajredin Kuēi konsideron se deklarata e Kryetarit tė LDK'sė, Isa Mustafės qė e lė tė hapur mundėsinė e njė koalicioni me... më shumë
Nenad Rasic ka rreth vetės tetė deputetė, duke u shndėrruar kėshtu nė faktor tė rėndėsishėm politik nė Kosovė. Nė njė... më shumë
Partia kryesore nė Qeveri, PDK, ende nuk ka reaguar pėr largimin e Pėrfaqėsueses sė SHBA'sė nga Agjencia Kosovare e... më shumë
Aktori Lirak Ēelaj do ta ketė rolin kryesor nė betejėn pėr zgjedhjet e sivjetshme lokale, qė sipas gjitha gjasave,... më shumë
Anėtari i KQZ, nga radhėt e PDKsė, Ilir Gashi ka kundėrshtuar idenė e pėrbėrjes sė barabartė pozitė - opozitė tė... më shumë
Zyra e Auditorit tė Pėrgjithshėm ka publikuar njė raport tė punės qė ka bėrė vitin e kaluar. Nė kėtė raport nuk mungojnė... më shumë
Askush nė PDK dhe AKR nuk flet se kur do tė ndodhin ndryshimet nė kabinetin qeveritar. Ibrahim Makolli thotė se Pacolli... më shumë
Nėse Serbia se pranon planin pėr zbatimin e marrėveshjes, atėherė Kosova nė ēdo formė do ta shtrijė autoritetin... më shumë
Bashkėsia Islame e Kosovė u pajtua me vendimin e komunės sė Prishtinės, qė pėrveē objektit tė xhamisė sė madhe nė... më shumë
(E plotėsuar) Agjencia Kosovare e Privatizimit, ka reaguar edhe zyrtarisht pėrmes njė komunikate pėr media, duke... më shumë
Ky website kontrollohet dhe menaxhohet nga Media Works. Të gjitha materialet në këtë website, përfshirë fotografitë, janë të mbrojtura me të drejta autoriale të Media Works. Materialet në këtë website janë për shfrytëzimin personal tuajin dhe për qëllime jo-komerciale. Ato nuk mund të kopjohen, riprodhohen, ripublikohen, modifikohen, transmetohen, ose distribuohen në çfarëdo mënyre, pa lejen paraprake të Gazetës Express. Shfrytëzimi i materialeve nga ndonjë website ose medium tjetër, pa lejen e Gazetës Express, është shkelje e drejtave autoriale dhe është i ndaluar, sipas dispozitave ligjore në fuqi.
Komentet ()